(Ek: 1/7/2022-7417/50 md.)

GEÇİCİ MADDE 15- (Ek: 1/7/2022-7417/50 md.) (1) Gerçek veya tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piya sası araçları 31/ 3/2023 tari hine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilir. (2) Birinci fıkra kapsamına giren varlıklar, yurt dı şında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin e n geç 31/3/ 2023 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilir. Bu takdirde, defter kayıtlarında n düşülmesi kaydıyl a, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar içi n Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın bu madde hükümlerinden yararlanılır. (3) Bu maddenin yü rürlük tari hi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Türkiye’ye getirilmek sureti yle karşılanmış o lması hâlin de, söz konusu avansların en geç 31/3/2023 tarihine kadar defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır. (4) Gelir vey a kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanu ni defter kayıtla rında yer a lmayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taş ınmazlar, 31/3/2023 tarihine kadar vergi dairelerine beyan edilir. (5) Birinci ve dördüncü fıkra kapsamında bildirilen veya beyan edilen varlıkla r 213 76 29/7/2023 tarihli ve 322 63 sayılı Resmî G azete’de yayımlanan 7408 sayılı Cumh urbaşkanı Kararı ile bu fıkrada yer alan istisnanı n, kurumların 30/6/2023 tarihli bilanço larında yer a lan yabancı paralar itibarıyla da uygulanmasına karar verilmiştir. 77 Anayasa Mahkemesinin 23/1/2024 Tarihli ve E: 2022/34, K: 2024/16 Sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle…” ibaresi iptal edilmiştir. sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim veya beyan tarihi itibarıyla kanuni de fterlere kaydedilir . Bilanço esasına göre defter tutan mükellefle r, bu madde hükümleri uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açarlar. Bu fon hesabı bildirim veya beyan tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işlet meden çekilemez, sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamaz, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmez. Serbest meslek kazanç defteri il e işletme h esabı esasına göre defter tutan mükellefler, söz konusu kıymetleri defterlerinde ay rıca gösterirler. B u varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz ve bildirim veya beyan tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla v ergiye tabi kazan cın ve kuru mlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekileb ilir. Gelir ve kuru mlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar, bu f ıkrada yer alan beyan dışındaki diğer şartlar aranmaksızın madde hükümlerinden yararlanabilirler, bunlar tarafından taşınmaz dışındaki varlıkların en geç beyan tarihi itibarıyla banka veya ar acı kurumlara yatır ılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunludur. Dördüncü fıkra kapsamında beyan edilerek işletme kayıtlarına alınacak taşınmazları n işletmeye devrine ilişkin tapuda yapılacak işlemlerden, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca harç alınmaz, bu taşınmazların işletmeye devri 193 sayılı Kanunun mükerrer 80 inci maddesi uygulamasında elden çıkarma sayılmaz. (6) Banka ve a racı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden bildirilen varlıkların değeri üzerinden 30/9/2022 tarihine kadar yapılan bildirimler için %1, 1/10/2022 tarihi ila 31/12/2022 tarihi (bu tarih dahil) arasında yapılan bildirimler için %2, 31/3/2023 tarihine kadar yapılan bildirimler için %3 oranında peşin olarak tahsil ettikleri vergiyi, bildirimi izleyen ayın on beşin ci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan eder ve aynı sürede öderler. Şu kadar ki vergi oranı; bildirilen varlıkların, Türkiye’deki banka ya da ar acı kurumlarda açılan hesaplara transfer edildiği veya yurt dışından getirilerek bu hesaplara yatırıldığı tarihten itibaren en az bir yıl sürey le tutulması halinde %0 olarak uygulanır. Bu takdirde, banka ve aracı kurumlar tarafından bildirim esnasında tahs il edilerek vergi dairesine ödenen vergi, bild irim sahibinin ilgili vergi dairesine başvurusu üzerine iade edilir. (7) Vergi dairelerine beyan edilen varlıkların değeri üzerinden %3 oranında vergi tarh edilir ve bu vergi, tarhiyatın yapı ldığı ayı izleyen a yın sonuna kadar ödenir. Bu fıkraya ve altıncı fıkraya göre ödenen vergi, hiçbir suretle gider yazılamaz ve başka bir vergiden mahsup edilemez. (8) Bildirim ve beyana konu edilen varlıklarla ilgili olarak 213 sayılı Kanunun amortismanlara ilişkin hükümler i uygulanmaz. Bu varlıkların elden çıkarılması ndan doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider vey a indirim olarak kabul edilmez. (9) Bildirilen veya beyan edilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbi r suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz. Diğer ned enlerle başlayan vergi incelemeleri ile takdir komisyonu kararları sonucu bulunan matrah farkının madde kapsamında bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti v e bildirilen veya beyan edilen varlık tutarının, bulunan matrah f arkına eşit ya da fazla olması durumunda matrah farkına ilişkin tarhiyat yapılmaz. Bulunan matrah farkının, bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespitine rağmen söz konusu varlık tutarlarından büyük olması durumunda sadece ar adaki fark tutar üzerinden vergi tarhiyatı yapılır. Vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararl arı sonucun da bildirim veya beyana konu edilen varlıklar dışındaki nedenlerle matrah farkı tes pit edilmesi durumu nda, bu madde kapsamında bildirilen veya beyan edilen tutarlar, bulunan matrah farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılır. (10) Birinci fıkra uyarınca bildirildiği halde, bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türki ye’ye getirilmemesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ile bildirilen veya beyan edilen tut arlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi ve bu maddede yer alan diğer şartla rın yerine getirilm emesi hallerinde dokuzuncu fıkra hükmünden yar arlanılamaz. Vergi incelemesine başlanılan veya takdir komisyonuna sevk edilen t arihten sonra bu madde kapsamında yapılan bildirim ve beyanlar dolayısıyla söz konusu inceleme veya takdir komisyonu kararları son ucunda yapılacak tarhiyatlar için de dokuzuncu fıkra hükmü uygulanmaz. Tahakkuk eden verginin vadesinde ödenmemesi vergi aslının gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsiline engel teşkil etmez. Tahsil edilmiş olan vergiler red ve iade edilmez. (11) Bildirim ve beyan süresi sona erdikten sonra bildirim veya beyanlara ilişkin düzeltme yapılamaz. (12) Haz ine ve Maliye Bak anlığı, mad de kapsamına giren varlıkların Türkiye’ye getirilmesi ve bildirimi ile işletmeye dâ hil edilmelerine il işkin hususları, bildirim ve beyana esas şekli ile maddenin uygulanmasında kullanılacak bilgi ve belgeler ile iade işlemlerine ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. (13) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yapılan değişikli k hükmü, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sermaye artırımı yapan veya ilk defa kurulan şirketler için 2022 yılı hesap dönemi dahil olmak üzere 5 hesap dönemi için uygulanır.