Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin matrahı, oranı ve hesabı

EK MADDE 6- (Ek:28/7/2024-7524/42 md.) (1) Asgari kurumlar vergisi oranı %15’tir. (2) Asgari kurumlar vergisi oranı ile ek 5 inci maddenin onbirinci fıkrasına göre tespit edilen oran arasındaki fark, küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi oranıdır. Ülkesel bazlı vergi yükünün asgari kurumlar vergisi oranını aşması halinde i se küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi hesaplanmaz. (3) Küresel asgari ta mamlayıcı kurumlar vergisi, küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi matrahı üzerinden hesaplanır. Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi matrahı ise net ülkesel bazlı kazanç toplamından; o ülkede bulunan bağlı iş letmelerin çalışanlarının yıllık toplam brüt ücretle rinin %5’i ile maddi duran varlıklarının net defter değerinin %5’inin indirilmesi suretiyle tespit olunur. (4) Bir ülke için küresel asgari tamamlayıcı kuruml ar vergisi, küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi oranının, küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi matrahına uygulanması suretiyle tespit edilir. Şu kadar ki, ilgili ülkeye ilişkin hesaplanan küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisine varsa; ek cari dönem asgari tamamlayıcı kurumlar verg isi ilave edilir, nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi ise bu vergiden indirilir. (5) Bir bağlı işletmenin, işletme bazlı kazancının ülkesel bazlı kazanca bölünmesiyle bulunan oranın, ilgili ülke için dördüncü fıkra kapsamında hesaplanan kür esel asgari tamamlayıcı kurumlar ve rgisiyle çarpılma sı sonucun da b u bağlı işletmenin küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi tespit olunur. (6) Ülkesel bazlı vergi yüküne ilişkin geçmiş hesap dönemlerine yö nelik aşağıdaki düzeltmelerin yapılmasının ger ektiği durumlarda, yeniden hesaplam a sonucu önceki h esap dönemlerinde eksik tahakkuk ettirilen küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi, yenide n hesaplamanın yapıldığı cari hesap döneminde ek cari dönem asga ri tamamlayıcı kurumlar vergisi olarak tarh edilir. a) Bir bağlı işletmenin aktif inde yer alan mad di duran v arlıklarının satışından doğan kazançlar, satışın gerçekleştiği hesap döneminden önce ki dört hesap dönemi içerisinde öncelikle maddi duran varlık sat ışından kaynaklı zararlardan mahsup edilebilir . Mahsup sonrası kalan bakiye, cari hesap dönemi ile önceki dö rt h esap döneminin kazançlarına eşit şekilde dağıtılır. b) Ertelenmiş vergi yükümlül üğü hesaplarına alınan tutarların, takip eden beş hesap dönemi b oyunca ilgili dönemlerin kapsanan vergilerinde indirim konusu yapılmaması durumunda, ertelenmiş ve rgi yükümlülüğü hesabına alındığı dönemin kapsanan vergilerinde dikkate alınan ancak sonraki d önemlerde kapsanan vergilerden indirilmeyen vergiler, hesaba alınan ilgili dönemin düzeltilmesi suretiyle dikkate alınır. c) Bir bağlı işletmenin geçmiş hesap dön emlerine y önelik kapsanan vergilerinde düzeltme yapılması gerektiği durumlarda, bağlı işletmen in önceki bir hesap dönemine ilişkin kapsanan vergilerinde artış olarak dikkate alınması gereken tutarlar, car i hesap döneminin kapsanan vergiler ine dahil edilir. Geçmiş dö nemlerin kapsanan vergilerinde azalış şeklinde düzeltmelerin yapılması gerektiği dur umlarda ise ilgili dönemin kapsanan vergileri düzeltilir. Şu kad ar ki, ilgili hesap döneminde, söz konusu kaps anan vergilerdeki azalış tutarının 1 milyon avro kar şılığı Tür k li rasını aşmaması halinde cari dönem kapsanan vergileri düzeltilebilir. ç) İlgili ülkenin iç mevzuatında yapılan değişiklik sonrası kurumlar vergi si oranının asgari kurumlar vergisi oranından daha düşük bir orana düşmesi nedeni yle oluşan ertele nmiş vergi gideri, ek 4 üncü madde uyarınca tespit olunan kapsanan vergilerde düzeltme olarak dikkate alınır. Asgari kurumlar vergisi oranının altında kurumla r vergisi oranının uygulandığı bir ülkede, mev zuat değişikliği sonrası, kurumlar vergisi oranının artırılması nedeniyle ilgili hesap dönemindeki ertelenmiş vergi yükümlülüğündeki değişikliğe b ağlı tahakkuk eden ertelenmiş vergi gideri tutarı, ödemenin yapı ldığı ilgili dönem kapsanan vergilerinde dikka te alınır. d) Ek 12 nci madde kapsamında bağlı işlet me tarafından oluşturulan takip hesabının, cari yılı takip eden dördüncü hesap döneminin sonun a kadar kullanılmayan kısmı, takip hesabının oluşturulduğu hesap döneminin düzeltilmiş kapsanan vergilerinden indirilir. e) Bir bağlı işletme tar afından ilgili he sap dönemi nin düzeltilmiş kapsanan vergilerine dahil edilen ve 1 milyon avro karşılığı Türk li rasından fazla olan vergi giderinin, verginin hesaplandığı ve kapsanan vergi olarak dikkate alındığı dönemi iz leyen üçüncü hesap döneminin sonuna kadar ödenmemesi durumunda, bu vergiler ilgili hesap döneminin düzeltilmiş kapsanan vergilerinden indirilir. (7) Geçmiş hesap dönemlerindeki küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinde artış gerektiren düzeltmelerde, cari hesap döneminde net ülkesel bazlı kazancın oluş maması koşuluyla, düzeltmenin yapılacağı geçmiş hesap dönemindeki beşinci fıkraya göre tespit olunan oranlar dikkate alınır ve bağlı işletmelerin ek cari döne m asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi bu oranlara göre hesaplanır. (8) Çok uluslu işletme grubunun; ülkesel bazlı yıllık ortalama hasılatı 10 milyon avro karşılığı Türk lirasından ve ülkesel b azlı yıllık ortalama kazancı 1 milyon avro karşılığı Türk lirasından az ise bu ülkede bulunan bağlı işletmeler in küresel asgari tamamlayıcı kurum lar vergisi, ilgi li hesap d önemi için sıfır olarak kabul edilebilir. Bu fıkra kapsamında ortalama hasılat veya ortalama kazanç, bir ülkeye ilişkin finansal hesapların raporlan dığı hesap dönemi ve önceki iki hesap dönemind eki hasılat veya kazanç toplamının ortalamasını ifade eder. Devletsiz bağlı işletmeler veya yatırım işletmesi olan bağlı işletmeler için bu fıkra hükümleri uygulanmaz ve bunların hasılatı, kazancı veya zararı, ortalama kazanç veya ortalama hasılatın tespitinde dikkate alınmaz. (9) Çok ulusl u işletme grubunu n faaliyet te b ulunduğu ülke güvenli liman olarak belirlenmiş ise bu ülkede bulunan bağlı işlet melerin küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi, ilgili hesa p dönemi için sıfır olarak kabul edilebilir. C umhurbaşkanı, bu madde kapsamında g üvenli liman olar ak ilan ed ilecek yerleri belirlemeye ve bu yerlerin belirlenmesine ilişkin şartları tespit etm eye; Hazine ve Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına yönelik usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. (10) Azami altı farklı ülkede bağlı iş letmesi bulunan v e maddi du ran varlıklarının toplam değeri en yüksek olan ülke dışındaki diğer ülkelerde toplam maddi duran varlıklarının net defter değeri 50 milyon avro karş ılığı Türk lirasını aşmayan çok uluslu işletme grupları için yetersiz vergilendir ilen ödemeler esa sı kapsamında küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi beş hesap dönemi boyunca sıfır olarak kabul edilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM61 61 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle; bu bölüm başlığı ile birlikte ek madde 7 eklenmiştir. Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisinin Mükellefi, Vergilendirme Dönemi, Beyanı, Tarhı ve Ödenmesi