Vergi yükünün tespitinde düzeltilmiş kapsanan vergilerin hesaplanması

EK MADDE 4- (Ek:28/7/2024-7524/40 md.) (1) Net ülkesel bazlı kazanca sahip bir çok uluslu iş letme grubunun vergi yükü, her hesap dönemi için ülkesel bazda ayrı ayrı hesaplanır. (2) Çok uluslu işletme grubunun ülkesel bazlı vergi yükü he saplamasında, o ülkede bulunan bağlı işletmele rin üçüncü fıkra uyarınca hesaplana n düzeltilmiş kap sanan verg ileri dikkate alınır. (3) Bir bağlı işletmenin bir hesap dönemi için düzeltilmiş kapsanan vergileri; kapsanan vergilere ilişkin olarak tahakkuk eden cari dönem vergi giderinin, aşağıdaki bentler uyarınca düzeltilmiş tutarı ile to plam ertelenmiş v ergi düzel tme tutarı, finansal tablolarındaki öz kaynak değişim tablosu veya diğer kapsamlı ge lir tablosunda gösterilen ve ek 5 inci madde kapsamına giren kaz anç veya zararlarla ilgili kapsanan vergilerde ki herhangi bir artış veya azalış tutarlarının toplamına eşittir. a) Bu fıkra uyarınca, kapsanan vergiye; 1) Finansal hesaplarda vergi öncesi kârd a gider olarak tahakkuk eden herhangi bir kapsanan vergi, 2) Altıncı fıkra kapsamında tespit olunan ülkesel bazlı zarara ilişkin ertelenmiş vergi varlığı, 3) Cari hesap döneminde ödenen, belirsiz bir vergi pozisyonuyla ilgili olan ve önceki bir hesap dönemi için kapsanan vergilerde indirim olarak ele alınmış olan herhangi bir tutar, 4) Cari dönem vergi giderinde i ndirim olarak kaydedilen nitelikli iade edilebilir v ergi kredisi ve pazarlanabilir (devredilebilir) vergi kredisi ile ilgili herhangi bir indirim veya iade tutarı, ilave edilir. b) Bu fıkra uyarınca, kapsanan vergiden; 1) Ülkesel bazlı kazanç veya zararın hesaplamasına dâhil edilmeyen gelir lere ilişkin cari dönem vergi gideri, 2) Cari dönem vergi giderinde indirim olarak kaydedilmemiş olan ve niteli kli iade edilebilir vergi kredisi ile pazarlanabilir (devredileb ilir) vergi kredisi niteliğinde olmayan bir vergi kredisine ilişkin bir kredi veya iade tutarı, 3) Finansal hesaplardaki cari dönem vergi giderinde bir düzeltme olarak değerlendirilmeyen ve bi r bağlı işletmeye iade edilen veya kredilendirilen kapsanan verg i (nitelikli iade edilebilir vergi kredisi ve pazarlanabilir (devredilebilir) vergi kredisi hariç), 4) Belirsiz bir vergi pozisyonuyla ilgili cari dönem vergi gideri, 5) Hesap döneminin son gü nünden itibaren üç yıl içinde ödenmesi beklenmeyen her türlü cari dönem vergi gideri, indirilir. (4) Üçüncü fı kra kapsamındaki toplam ertelenmiş vergi düzeltme tu tarı ibare si, bir hesap dönemi içerisinde bir bağlı işletmenin ertelenmiş vergi giderine aşağı daki düzeltmeler yapıldıktan sonra tespit olunan tutarı ifade ed er. Şu kadar ki, ilgili ülke mevzuatı uyarınca kurumlar vergisi oranı asgari kuru mlar vergisi oran ının üzerindeyse, ertelenmiş vergi gideri asgari kurumlar vergisi oranı dikkate alınmak suretiyle yeniden hesaplanır. a) Bu fıkra uyarınca ertelenmiş vergi giderinden; 1) Ülkesel bazlı kazanç veya zararın hesaplamasına dâhil edilmeyen geli rlere ilişkin ertelenmiş vergi gideri, 2) Belirsiz bir vergi pozisyonuyla ilgili ertelenmiş vergi gideri, 3) Ertelenmiş vergi varlığına ilişkin hesap düzeltmesinden veya değer düzeltmesinden kaynaklanan tutarlar, 4) Cari hesap dönemindeki vergi oranlarının değişiminden kay naklanan e rtelenmiş vergi gideri, 5) Vergi kredilerine ilişkin ertelenmiş vergi gideri, 6) Finansal raporlama standartları kapsamına girmediğinden cari dönem vergi zararına ilişkin ertelenmiş vergi varlığı olarak muhasebeleştirilemeyen tutarlar, indirilir. b) Bu fıkra uyarınca ertelenmiş vergi giderine; 1) İlgili hesap dönemi içerisinde bu fıkranın (a) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca hesaplanan tutarlara ilişkin yapılan ödemeler, 2) Önceki hesap d önemlerindeki ertelenmiş vergi yükü mlülüklerine iliş kin ek 6 ncı maddenin altıncı fıkrasının (b) bendi kapsamında oluşturulan hesaplarda izlenmekl e birlikte cari hesap dönemi içerisinde bu hesapların ters kayıtla kapatılan kısmı, ilave edilir. (5) İşletme bazlı kazancın tespitinde dikkate a lınması gereken f aaliyetlerden kaynaklanan ve finansal hesaplarda asgari kurumlar vergisi oranından daha düşük bir oran uygulanmak suretiyle ertelenmiş vergi varlığı hesapları na alınan tutarlar, zarara ilişkin ertelenmiş vergi varlığının oluştuğu ilgili he sap döneminde asg ari kuruml ar v ergisi oranı uygulanmak suretiyle yeniden tespit olunabilir. (6) Dördüncü fıkra kapsamındaki düzeltmelere alternatif olarak dileyen mükellefler, ilgili hesap dönemindeki net ülkesel bazlı zararın asgari kurumlar vergisi oranı yla çarpılması suretiyle tespit olunan ve ülkesel bazlı zarara ilişkin ertelenmiş vergi varlığı olarak dikkate alınan tutarları, sonraki hesap dönemlerinde bu madde kapsamındaki vergi yükünün tespitinde kapsanan vergi olarak dikkate alabilirler. (7) Çok ul uslu işletme grup larına bağ lı y atırım işletmelerinin, azınlık payına sahip olunan bağlı işletmelerin, azınlık p ayına sahip olunan alt grupların, devletsiz bağlı işletmelerin v e sigorta yatırım işletmelerinin düzeltilmiş k apsanan vergileri birinci fıkra kapsamında tespit ed ilecek ver gi y ükünün hesabında dikkate alınmaz. Bunların vergi yükü ayrı hesaplanır. (8) Net ü lkesel bazlı kazancın oluşmadığı bir ülkede, düzeltilmiş kapsana n vergiler; sıfırdan küçükse ve beklenen düzel tilmiş kapsanan vergilerden az ise o ülkedeki bağlı işletmeler tarafından, beklenen düzeltilmiş kapsanan vergiler ile düzeltilmiş kapsanan vergile r arasındaki fark üzerinden ilgili hesap dönemi için ek cari dön em asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi hesapla nır. Hesaplanan verginin ilgili dön emde ödenmesi iht iyaridir. Bu v ergiyi hesaplandığı dönemde ödememeyi tercih eden mükellefler söz konusu vergi t utarını vergi gideri fazlası hesabında izlerler. Ülkesel bazlı kazancın oluştuğu izleyen hesap dönemlerinde bu hesapta izlenen tutarlar bu madde kapsamındaki vergi yükünün tespitinde indirim konusu yapılır. Bu fıkrada geçen beklenen düzeltilmiş kapsanan vergi, ülkesel bazlı kazanç veya zarar tutarının asgari kurumlar vergisi oranı ile çarpımına eşittir. (9) Kapsanan vergiler, bir bağlı işletmeden d iğer bir bağlı iş letmeye aşağıdaki şekilde tahsis edilir: a) Bir bağlı işletmenin finansal hesaplarına bir iş y erinin işletme bazlı kazanç veya zararı ile ilgili olarak dahil edilen kapsanan vergiler, ilgili ülkedeki o iş yerine, b) Ek 5 inci maddenin doku zuncu fıkrası kapsamında bir bağlı işletme sahibine tahsis edilen işletme bazlı kazanç veya zarar ile ilgili ol arak bir vergi şeffaf işletmenin finansal hesaplarına dahil edilen kapsanan vergileri, mülkiyet payları ile or antılı olarak söz konusu bağlı işletme sahiplerine, c) Bir bağ lı i şletmenin sahiplerinin kontrol edilen yabancı kurum kazancı uygulamasına tabi ol maları durumunda, bağlı işletme sahiplerinin kontrol edilen yaba ncı kurumun kazancındaki payları üzerinden hesaplanan kapsanan vergi, o bağlı işletmeye, ç) Bir ba ğlı işletm enin hibrit işletme olması durumunda, hibrit işletmenin kazancı üzerinden hesaplanan ve bir bağlı işletme sahibi adına tahakkuk eden kapsanan vergil er, o hibrit işletmeye, d) Bir bağlı işletme t arafından ilgili hesap dönemi içeri sinde bağlı işlet me sahiplerine mülkiyet paylarına ilişkin olarak yapılan dağıtımlar veya kâr dağıtımı sayılan durumlarda bu tutarlar üzerinden kesilen vergiler ile diğer vergiler, dağıtımı yapan bağlı işletmeye, e) Ek 5 inci maddenin sekizinci fıkrasının (c) bendi kapsamı nda, bir i ş ye rinin işletme bazlı kazancının ana merkezin işletme bazlı kazancı olarak kabul e dildiği durumda, iş yerinin bulunduğu ülkede elde edilen kazanca ilişkin o ülkede hesaplanan kapsanan vergiler , (Bu vergi söz konusu kazanca ana merkezin bulunduğ u ülkedeki kurumlar vergisi oranı uygulanmak suretiyle bulunan tutardan fazla olamaz.) ana merkeze, tahsis edilir. (10) Bağlı işletmelere tahsis edilen vergil erin kaynağı olan kazançlardan; faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıyme t satış gelirleri gibi pasif nitelikteki kazançlara tekabül eden ve tahsise konu edilen kapsanan vergiler ile s öz konusu kazançlara tamamlayıcı vergi oranının uygulanması suretiyle hesaplanan tutardan düşük olanı, dokuzuncu fıkranın (c) ve (ç) bentlerine istinaden yapılacak tahsise konu edilir.