241 SERİ NO'LU TAHSİLAT GENEL TEBLİĞİ

1. Mevzuatımızda, gerek tescil edilmiyen birleşmelerle bunlardan doğan çocukların tesciline ve gizli kalmış nüfus vak'alarının cezasız olarak kaydına dair olan kanuna, gerekse 1111 sayılı Askerlik Mükellefiyeti Kanununa göre verilen para cezalarının kesinleştikten ne kadar müddet sonra ödeneceği hakkında bir hüküm bulunmadığından 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanunun 37 nci maddesiyle Vekâletimize verilen yetkiye istinaden bir aylık ödeme müddetine mebde olacak tebliğin talik suretiyle yapılması uygun görülmüştür. Bu itibarla halen hususî kanunlarında ödeme müddeti gösterilmemiş olan, nüfus, askerlik vesaire gibi para cezalarından borçlu bulunanlara tebliğin, borçlular, ikametgâh adreslerine göre mahalle ve köy itibariyle tefrik edilerek, adları ve soyadları ve bilinen en son adresleriyle borç miktarları üç nüsha bir cetvele alınarak cetveller 10 gün müddetle her mahalle veya köyün ihtiyar kurulu binasında ve ayrıca köy veya mahalle ile vergi dairesinin herkesçe görülebilecek bir yerine talik edilecek ve gerek cetvellerin asılışında gerekse 10 günlük talik müddetinin sonunda indirilişinde keyfiyet bir zabıt varakası tanzimi suretiyle tevsik edilecektir. Bu 10 günlük müddetin hitamında tebliğ yapılmış sayılarak bir aylık ödeme müddeti bu tarihten itibaren başlayacaktır. Bilindiği üzere bu kabil para cezaları bizatihi ceza mahiyetinde olmaları hasabiyle 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesi gereğince gecikme zammına tabi olmamakla beraber mezkur para cezalarının aynı kanunun 102 nci maddesi hükmü muvacehesinde tabi olacakları zamanaşımı mebdeinin tayini bakımından vâde tarihinin tesbiti icab etmektedir. 2. 6183 sayılı Kanunun 102 nci maddesinde (Âmme alacağı, vâdesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar, para cezalarına ait hususî kanunlardaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.) denilmekte ve maddenin para cezalarına ait hususî kanunlardaki zamanaşımı hükümlerinin mahfuziyeti hakkındaki hükmü ile kanun vazının kasdeylediği manayı kanunun gerekçesi şu suretle izah etmektedir: (para cezaları hususî kanunlardaki zamanaşımı müddetine terkedilerek ceza prensiplerine göre tayin edilmiş olan bu müddetlere riayet edilmiştir). Bu açıklamadan para cezalarında tatbik olunacak zamanaşımı bahsinde ceza esaslarından ayrılmamak hususunun terviç ve ceza prensiplerine riayet olunmasının istihdaf edildiği görülmektedir. Mevzuatımızda mevcut para cezalarının mahiyetleri itibariyle âmme, tazminat ve inzibatî mahiyette olmak üzere üç kısma tefriki mümkündür. Âmme nev'inden bulunan para cezaları tamamiyle âmme menfaatı mülâhazasiyle mevzu ve terhip maksadının teminine matuf malî müeyyidelerdendir. Türk Ceza Kanununun ceza zamanaşımı hakkında umumî hükümler sevkeden 112 nci maddesinde bu malî ceza hakkındaki ceza zamanaşımı hükümleri de yer almış bulunmaktadır. Türk Ceza Kanununun 10 uncu maddesinde ise bu kanundaki hükümlerin hususi ceza kanunlarının buna muhalif olmayan mavaddı hakkında da tatbik olunacağı tasrih edilmiştir. Mezkûr maddenin bu âmir hükmüne binaen, başka türlü hükme bağlanmamış olan hususi ceza kanunu mevzularına da Türk Ceza Kanunu hükümlerinin tatbki icabetmektedir. Hususî ceza kanunlarında Türk Ceza Kanununun umumî hükümleri hilâfının tatbiki ancak kanunu mahsuslarında buna dair istisnai hükümler vaz'ı ile mümkün bulunmaktadır. Binaenaleyh, hususi ceza kanunlariyle mevzu ve âmme nev'inden bulunan para cezaları, kendi kanunlarında Türk Ceza Kanununun zamanaşımı hakkındaki umumî hükümleri hilâfına bir hüküm mevcut olmadığı takdirde, mezkûr 10 uncu maddenin âmir hükümleri mucibince Türk Ceza Kanununun 112 nci maddesinde açıklanan ceza zamanaşımına müteallik hükümlere tabidirler. Binnetice bu kabil hususî ceza kanunlarının zamanaşımı bakımından tâbi bulundukları hükümler de 6183 sayılı kanunun 102 nci maddesi mucibince mahfuz tutulmuş bulunmaktadır. Yukarıda açıklanan sebeplere binaen, zamanaşımı bakımından istisnai hükümler mevcut olmayan hususi ceza kanunlarındaki âmme nev'inden para cezalarının Türk Ceza Kanununun 112 nci maddesi gereğince ve hususi kanunda zamanaşımı hakkında istisnai hükümler mevcut olmayan tazminat ve inzibati mahiyetteki para cezalarının da 6183 sayılı kanunun 102 nci maddesi gereğince zamanaşımına tâbi tutulması lâzımdır. Bilgi edinilmesi ve ayrıca kazalara da gönderilmiş olan bu genel yazı hükmünün sür'atle ilgililere duyurulması rica olunur.