283 SERİ NO'LU TAHSİLAT GENEL TEBLİĞİ

6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanunun 41 inci maddesi hükmüne göre Maliye Vekâleti, tayin edeceği yerlerde, nevileri Vekâletçe tesbit edilecek olan âmme alacaklarını bankalar delâletiyle de ödettirmeye yetkili bulunmaktadır. Bu madde ile Vekâletimize verilen selâhiyete istinaden, şimdilik Maliye Vergi Dairelerince tahsil edilen (Hususi İdare ve Belediyelerce tahsil edilen âmme alacakları hariç) Devlete ait vergi, resim, harç, muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli ve gecikme zammı, faiz gibi fer'i âmme alacaklarının yurdun her yerinde (şehir içi dahil) 1 Mart 1960 tarihinden itibaren aynı zamanda bankalar delaletiyle de ve aşağıda belirtilen esaslar dairesinde ödenebilmesi uygun görülmüştür. 1. Bankalar delâletiyle çekle yapılacak ödemelerde hususî çizgili çek kullanılacaktır. Ticaret Kanununun 715-716 ncı maddelerine göre çek üzerindeki iki çizgi arasına bu işe tavassut edecek bankanın (Merkez veya Ziraat Bankası) ismi yazılacaktır. Bu suretle çekler yalnız bu bankalar vasıtasiyle muhataplardan tahsil edilebilecektir. Çizgili çekin hem bu işe alâka duyarak müşterilerine kolaylık göstermek istiyecek bankalar tarafından bastırılması hem de mükelleflerin ellerindeki adi çekleri çizgili çek haline getirerek vergi tediyesinde kullanmaları kabul edilecektir. 2. Çekler Vergi Dairesine geldiğinde mukabilinde derhal vergi dairesi makbuzu kesilmekle beraber çek üzerindeki iki çizgi arasına vergi dairesince çek muhteviyatını tahsile memur edilen bankanın adı yazılarak (Merkez veya Ziraat Bankası) muhteviyatının muhatap bankadan tahsili için çekler bir teslimat müzekkeresi ile saymanlık hesabına teslimat şeklinde tahsile memur bankaya nakit gibi tevdi edilecektir. Vergi Dairesi Veznedarlığını saymanlığın yaptığı mahallerde de kasa mevcudunun bankaya teslimi sırasında bu çekler de ayni şekilde bankaya nakit gibi teslim edilecektir. Vergi Dairesi çek karşılığında derhal makbuzunu kesmiş olacağından çek karşılıksız olması sebebiyle veya herhangi bir sebeple ödenmediğinden kendisine iade edilmedikçe, bu alacak hakkında hiç bir muamele yapmıyacaktır. Teslimat müzekkeresinin imzalı bir nüshası çek muhteviyatını tahsile tavassut eden banka tarafından saymanlığa iade edilecektir. Tahsile tavassut eden banka (Merkez veya Ziraat Bankası) aldığı çek muhteviyatını derhal saymanlık hesabına matlup kaydettikten sonra muhatap bankalardan mevcut usul ve taammüllere göre tahsil edecektir. Ancak muhatap bankanın mutavassıt mahsup yolu ile tahsile imkân verecek bir hesabının bulunmaması sebebiyle çek muhteviyatının muhatap bankadan tahsili için geçebilecek azamî on günlük bir müddet paranın Hazineye tediyesi bakımından Vekâletimizce de kabul edilecektir. 3. Bankaca çek muhteviyatının muhatap bankadan tahsil edilmemesi halinde, mutavassıt banka çek muhteviyatını saymanlık hesabı carisinin zimmetine kaydederek bu çeki muhasebeye iade edecektir. Saymanlık bu çek muhteviyatını ayni malî yıl içinde ise tanzim edeceği bir muhasebe fişine müsteniden bütçe gelirlerine zimmet ve banka cari hesabına matlup kaydederek bir müzakere ile (formülle) vergi dairesine tevdi edecektir. Malî yıl geçtikten sonra iade edilen çekler muhteviyatının bütçe gelirleri hesabından tenziline imkân olmadığından geri verilecek paralar tertibinden celbedilecek tediye emrine müsteniden ve muhasebece tanzim edilecek mahsup verile emri ile usulen bütçe giderlerine zimmet banka cari hesabına matlup kaydedecektir. Vergi Dairesi tahsil edilemeyen çeki alınca, evvelâ esas defteri tahsilât ve irsalât tabloları ile tahsil yevmiye defterinin evvelce irad kaydedilen tahsilât sütünunun son yekûnundan ve vezne defteri yekûnundan ve irsalât yevmiye defterinin ilgili yekûnundan tenzil edecek ve ayrıca mükellef hesap kartı veya hesap defterindeki tahsilât kaydı ile vergi dairesi makbuzunu iptal ederek keytiyeti bir yazı ile mükellefe tebliğ edecektir. Vergi Dairesi bu muameleleri yaptıktan sonra mükellefin borcunu normal olarak tahsile tevessül etmekle beraber, hadisede karşılıksız çek keşidesi suçu varsa mükellef hakkında gerekli takibat yapılmak üzere keyfiyeti bir yazı ile C. Müddeiumumîliğine ihbar edecektir. Bu tahsil edilmiyen çek muhteviyatı kayıtlardan tenzil edildiği aya ait mutabakat cetvelinde de ayrıca gösterilecektir. 4. Tatbikatta yalnız vergi dairesi ile aynı şehir dahilinde bulunan bankalar üzerine keşide edilecek çekler kabul edilecektir. 5. Çeklerin tahsiline tavassut dolayısiyle mutavassıt bankalara (Merkez veya Ziraat Bankaları) herhangi bir tavassut ücreti ödenmiyecektir. 6. Çizgili çekler muhteviyatı Merkez Bankasının şubesi olan yerlerde Merkez Bankası şubesince ve Merkez Bankasının şubesi olmıyan yerlerde de Ziraat Bankası şubesince tahsil edilecektir. 7. Bilindiği üzere 6183 sayılı Kanunun 44 üncü maddesi gereğince çizgili çekin vergi dairesine verildiği veya vergi dairesine gönderilmek üzere postaya tevdi edildiği tarihte ödeme yapılmış olacağından tevlit edeceği neticeler bakımından bu tarihin çok sıhhatlı olarak tesbiti icap eder. 8. 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin 2 ve 3 üncü fıkralarında «mükellef hesabından aynı bankadaki ilglli vergi dairesi veya Merkez Bankası hesabına münakale suretiyle; vergi dairelerinin veya Merkez Bankasının hesabı bulunan bankalara bu daireler hesabına ödeme suretiyle» de yapılabilecek özel ödeme şekilleri vardır. Bu özel ödeme şekil-leri de 1 Mart 1960 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmuştur. Bu hükümlerle kanun vazıı Vergi dairelerine uzak fakat mükellef kesafeti ve banka da olan yerlerde vergi dairesine veya Merkez Bankasına mahallî banka nezdinde hesap açtırmak bu hesaba tediye yaptırmak suretiyle vergi ödenebilmesini hedef tutmuştur. 41 inci maddenin mezkûr 2 ve 3 üncü fıkralarına göre ödeme yapılabilmesi vergi dairesine veya Merkez Bankasına mahallî banka nezdinde hesap açtırılmasına bağlıdır. Bu hükümlere göre vergi ödettirilmesine mahallî şartlar icabı lüzum görüldüğü takdirde bu hususun ne gibi bir zarurete istinat ettiği ve hangi banka nezdinde hesap açtırılmak istendiği Vekâletimize bildirilecek ve gerekli müsaade alındıktan sonra o mahallî banka nezdinde hesap açtırılabilecektir. Bilgi edinilmesi ve kâfi miktarda gönderilen işbu genel yazı hükmünün sür'atle alâkalılara duyurulması rica olunur.