10 SERİ NO'LU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

Kanunî veya iş merkezleri Türkiye içinde bulunmayan yabancı deniz ulaştırma kurumlarının Türkiye limanlarından yaptıkları ulaştırma işlerindeki durumları çeşitli şekiller arzettiği cihetle, tatbikatta vergilendirme yönünden muhtelif zorluklar ve dolayısiyle ihtilâflar doğmakta ve bu yüzden de mezkûr kurumların Bakanlığımıza müracaatları tevali edegelmektedir. Bu sahadaki tatbikata müstakar bir veçhe vermek üzere ve aynı zamanda ihraç malla-rımızın dış piyasalarda maruz bulunduğu rekabet şartları da nazara alınmak suretiyle durum yeniden gözden geçirilmiş ve yabancı deniz ulaştırma kurumları tarafından Türkiye limanlarından yapılan deniz ulaştırma işlerinden elde olunacak kazancın aşağıdaki esaslar dairesinde vergi mevzuuna alınması uygun görülmüştür. Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11 inci maddesinde, kanunî ve iş merkezleri Türkiye içinde bulunmayan kurumların yalnız Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden dar mükellefiyet esasında vergilendirileceği hükme bağlanmış ve aynı kanunun 192 sayılı kanunla değişik 12 nci maddesinin 1 numaralı fıkrasında, Türkiye'de Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun işyeri olan veya daimî temsilci bulunduran yabancı kurumlar tarafından bu yerlerde veya bu temsilciler vasıtasiyle yapılan işlerden elde edilen ticarî kazançlar dar mükellefiyet mevzuuna alınmıştır. Yabancı deniz ulaştırma kurumlarının Türkiye'den gerek devamlı olarak ve gerekse ara sıra yaptıkları ulaştırma işlerinden elde ettikleri hasılat ticarî kazanç olduğu cihetle, yukarıda anılan hükümler muvacehesinde, Türkiye'de Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun sabit işyeri olmayan veya daimi temsilci bulundurmayan yabancı deniz ulaştırma kurumlarının Türk limanlarından yaptıkları ulaştırma işlerine ait kazançlarının, navlun mukavelenamesinin Türkiye dışında akdedilmesi, navlun bedelinin hariçte değerlendirilmesi ve navlun mukavelesinin akdinde ve müşterinin temininde Türkiye'de hiç bir şahıs veya firmanın methaldar olmaması halinde, dar mükellefiyet mevzuuna ithal edilmemesi uygun görülmüştür. Bu şartlardan yalnız birinin dahi mevcut olmaması halinde Kurumlar Vergisi Kanunu'nun zikredilen hükümleri muvacehesinde, dar mükellefiyet doğacağından, bu durumda sağlanacak kazancın vergiye tabi tutulması iktiza eder. Gereğinin badema bu esaslar dairesinde yapılması tamimen tebliğ ve rica olunur.