294 SERİ NO'LU TAHSİLAT GENEL TEBLİĞİ(*)

6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna geçici bir madde eklenmesine dair kanun Madde 1 _ 6183 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici 4 üncü madde eklenmiştir. Geçici Madde 4 _ Gelir, kurumlar, dahilde alınan istihsal, nakliyat ve banka ve sigorta muameleleri vergilerinden, 1/1/1962 tarihinde vâdesi geçmiş borç bulunanlardan 48 inci maddeye göre yaptıkları tecil talepleri kanunun yürürlüğe girmesinden önce reddedilmiş olanlar ile haklarında ayni madde uygulanmış bulunanların (İktisadî Devlet Teşebbüsleri hariç) bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde tahsil dairesine yazı ile müracaat etmeleri şartiyle; son durumları yeniden incelenir. Bu inceleme sonunda, zor durumda bulundukları anlaşılanların, bakiye borçları (bu kanunun şümulüne giren borçlardan 1/1/1962 tarihi ile kanunun yürürlük tarihi arasında cebren veya rızaen tahsilât yapılmış ise taksitlendirilmek suretiyle tecil edilecek miktar borç bakiyesidir.) Maliye Bakanlığınca, 48 inci maddedeki iki yıl kaydiyle bağlı olmaksızın; 1962 bütçe yılı sonunu tecavüz etmiyecek şekilde, taksitlendirilmek suretiyle münasip müddetle bir defaya mahsus olmak üzere tecil olunabilir. Kanunun teminat istenmesi, faiz aranması, haczedilmiş malların teminat yerine geçmesi, teminatın değiştirilmesi ve değerini kaybeden teminatın tamamlanması ile ilgili hükümleri mahfuzdur. Maliye Bakanlığı bu madde ile tanınan tecil yetkisini, kısmen veya tamamen mahallî teşkilâta devredilebilir. Tecil şartlarına riayet edilmemesi; tahsil dairesince yapılacak yazılı tebliğ üzerine 15 gün içinde değerini kaybeden teminatın veya mahcuz malların tamamlanmaması veya yerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde âmme alacağı muaccel olur. Madde 2 _ Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Madde 3 _ Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. Defterdarlık : Âmme alacaklarının tahsil usulü hakkındaki kanuna geçici bir madde eklenmesine dair olan 40 numaralı kanun 12/3/1962 tarih ve 11054 sayılı Resmî Gazetede yayınlanmak suretiyle 12/3/1962 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Kanunun metni yukarıya alınmıştır. Tatbikatta herhangi bir yanlışlığa meydan verilmemesi ve yeknesaklığın temin edilebilmesi için kanun hükümlerinin aşağıda belirtildiği üzere açıklanması lüzum hasıl olmuştur. 1. Kanunun birinci maddesiyle 6183 sayılı Kanuna geçici 4 üncü madde olarak eklenen bu madde hükmüne göre; 1/1/1962 tarihinde vâdesi geçmiş bulunan gelir, kurumlar, dahilde alınan istihsal, nakliyat ve banka ve sigorta muameleleri vergisi borçlularından, bu kanunun yürürlüğü tarihinden evvel vergi borçlarının 6183 sayılı kanunun 48 inci maddesine göre tecili için müracaat edip de tecil talebi reddedilenlerin veya bahis konusu borçları aynı hükümler dairesinde tecil edilmiş bulunanların borçları bu madde hükümleri dairesinde tekrar tecil edilebilecektir. Madde metninde İktisadî Devlet Teşebbüslerine ait borçlar bu kanun hükümlerinden hariç tutulmuş olduğundan bunların mevzuubahis edilen şekilde mevcut bulunan borçları bu kanun esasları dairesinde tecile tabi tutulmıyacaktır. 2.. Bahis konusu geçici madde ile sadece vâdesi 1/1/1962 tarihinden evvel geçmiş bulunan ve yukarıda ismi tadât edilen vergi borçlarından kanunun yürürlüğü tarihinden evvel tecil talebi reddedilmiş olanlarla, tecil edilmiş bulunanlar istifade ettirilmiş olduğundan bunun dışında kalan borçlar hakkında yapılacak olan tecil talepleri bu kanun ile ilgilendirilmiyerek 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi hükümleri dairesinde muameleye tabi tutulacaktır. Binaenaleyh tatbikatta bilhassa bu talepleri diğerleriyle karıştırmamaya dikkat edilecektir. 3. Mezkur madde; borçların tecili için kanunun yürürlük tarihinden itibaren borçluların bir ay içinde tahsil dairesine yazı ile müracaatını şart koşmuş olduğundan, kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içerisinde yapılmamış olan müracaatlar bu kanunla ilgilendirilmiyecektir. Buradaki tahsil dairesinden maksat 6183 sayılı kanunun 3 üncü maddesinde mevzuubahis edilen alacaklı âmme idaresinin mezkûr kanunu tatbik etmekle vazifeli dairesi, servisi, memur veya memurlardır. 4. Muayyen olan süre içerisinde yapılacak müracaatlar üzerine borçluların, son durumları tetkik edilecektir. Yapılacak tetkikat esnasında bunlardan zor durumda oldukları anlaşılanların bakiye borçları, 6183 sayılı kanunun 48 inci maddesindeki 2 yıllık müddetle hiç ilgilendirilmeden (yani daha önce yapılmış olan tecil ile birlikte verilen yeni müddetin iki yılı geçip geçmediğine bakılmaksızın) 1962 bütçe yılı sonunu tecavüz etmemek üzere ve tasitlendirilmek suretiyle bir defaya mahsus olmak kaydiyle tecil edilebilecektir. Bilindiği üzere, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre yapılan normal tecillerde âmme alacağının tecil edilebilmesi için alacağın vâdesinde ödenmesinin mükellefler çok zor duruma düşürmesi şarttır. Yeni kanun çok zor durum yerine daha hafif olarak zor durumu kabul etmiş, fakat bu zor durumun ne olabileceğini ayrıca tarif etmemiştir. Ancak bu kanunla memleketimizde 1958 senesinden beri süregelmekte olan iktisadî durgunluk dolayısiyle borçlarını ödememiş olan, kanunun mevzuuna giren borçlulara borçlarını ödemeleri için bir kolaylık sağlanmak istendiğine göre; durumlarının tayininde, haklarında yapılacak icraî takibat neticesinde müşkül vaziyette kalacak olan borçluların zor durum halinde bulunduklarını kabul etmek kanunun maksadına daha uygun düşeceğinden zor durum bu şekilde tayin ve takdir edilecektir. Bundan başka yukarıda bahis konusu edildiği üzere; kanunun şümulüne giren borçlardan, daima borç bakiyesi tecil edileceğinden 1/1/1962 tarihinden kanunun yürürlük tarihine kadar rızaen veya cebren tahsil edilmiş olan miktar borçtan tenzil edilerek sadece bakiye borç miktarı bir defaya mahsus olmak üzere ve gerekiyorsa münasip surette taksitlendirilerek tecil edilecektir. Kanunda «bir defaya mahsus olmak üzere» tâbiri kullanıldığından, borç bu kanun hükümleri dairesinde sadece bir defa tecil edilebilecek, bu tecile ve şartlarına herhangi bir suretle riayetsizlik yüzünden alacağın muaccel hale gelmesi takdirinde aynı borç için bu kanundan yeniden istifade mümkün olmıyacaktır. 5. Sözü edilen geçici maddenin 3 üncü fıkrası ile, tecil edilecek borç için teminat istenmesi, faiz aranması, haczedilmiş malların teminat yerine geçmesi, teminatın değiştirilmesi ve değerini kaybeden teminatın değiştirilmesi ve değerini kaybeden teminatın tamamlanması hususlarında 6183 sayılı Kanun hükümleri mahfuz tutulmuş olduğundan bahis konusu muamelelerde kanunun 10, 11 ve 48 inci maddelerinde açıklanan esaslar dairesinde muamele yapılacaktır. 6. Dördüncü fıkrada, bu madde ile Bakanlığımıza tanınan tecil yetkisinin kısmen veya tamamen mahallî teşkilâta devredilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu hükme müsteniden bahis konusu madde şümulüne giren borçlardan İstanbul Defterdarlığınca 100.000 liraya; Adana, Ankara ve İzmir Defterdarlıklarınca 50.000 liraya ve diğer defterdarlıklarca da 25.000 liraya kadar bunların mahallen tecili uygun görülmüş olduğundan bunlar mahallen tecil edilecek bu miktarı aşan tecil talepleri Bakanlığa intikal ettirilecektir. Bu suretle devredilen tecil yetkisi münhasıran bu kanun şumulüne giren borçlara taallûk ettiğinden bunun 6183 sayılı kanunun 48 inci maddesine göre yapılan ve tahsilât 249 ve 3/1/1955 tarih ve 2161783-80/4401 sayılı genel yazı ile devredilen tecil yetkisiyle bir alâkası olmadığından bunları birbirleriyle karıştırmamak lâzımdır. Bu suretle mahallî teşkilâta devredilen yetkinin tecil ile birlikte münasip şekilde taksitlendirme hususuna da şâmil olduğu tabiîdir. 7. Maddenin son fıkrasına göre; borçlunun tecil şartlarına riayet etmesi; tahsil dairesince yapılacak yazılı tebliğ üzerine 15 gün içinde değerini kaybeden teminatın veya mahcuz malların yerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde âmme alacağı muaccel olacağından bu kabıl hallerde borçlu hakkındaki takibata devam edilerek mevcut teminat derhal paraya çevrilerek borca mahsup edilecek ve bakiyesi de 6183 sayılı Kanun hükümleri dairesinde takip ve tahsil edilecektir. Bilgi edinilmesini ve gereğince muamele ifasını rica ederim. (*) Güncelliği Kalmamıştır.