15 SERİ NO'LU VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU GENEL TEBLİĞİ(*)

9/11/1966 gün ve 27811-21-54/45457 sayılı 12 seri numaralı genel tebliğe ektir. 12 seri numaralı genel tebliğimizde, veraset ve intikal vergisinde özel usulsüzlük cezasının matrahını vergi teşkil ettiğinden, ortada tarh edilen vergi olmadan özel usulsüzlük cezasının kesilemiyeceği, açıklanmıştı. Yapılan haberleşmelerden bu vergiye ilişkin özel usulsüzlük cezası tatbikatında yanlış uygulamalara yer verildiği anlaşıldığından keyfiyetin aşağıda gösterildiği şekilde açıklanmasına lüzum hasıl olmuştur. Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 485 sayılı Kanunla değişik 354 ncü maddesinde, "Veraset ve intikal vergisi beyannamelerini kanunî süresinin bitmesini takip eden günden başlıyarak 15 gün içinde verenlere, 25 liradan az 250 liradan çok olmamak şartiyle verginin % 2 si; daha sonra verenlere, 100 liradan az 2.000 liradan çok olmamak şartiyle verginin % 5'i tutarında usulsüzlük cezası kesilir." denilmektedir. Maddedeki (daha sonra) deyimini, aynı kanunun 342 nci maddesi ile ön görülen ikinci 15 günlük sürenin bitimi ile sınırlandırmak mümkün değildir. 342 nci maddede sözü edilen tebligatı izleyen on beş günün geçmesinden sonra, beyanname veren bir ödevlinin geç beyanname verme fiili, vergi ziyaının ortaya çıkmasına ve yapılan tarhiyata kusur veya kaçakçılık cezalarının uygulanmasına, yol açmaktadır. 354 üncü maddede belirtilen ilk onbeş günden daha sonra beyanname verilmesi durumu özel usulsüzlük cezasını da gerektiren bir durumdur. Dolayısiyle, aynı mükellefin kusur kaçakçılık ve usulsüzlük cezalarını gerektiren tek ve aynı fiilinin beyanname vermekte gecikmesi olduğu, açıktır. 354 üncü maddedeki "daha sonra beyanname verilmesi" kavramı hiç beyanname verilmemesi halini de kapsamaktadır. Vergi Usul Kanununun 336 ncı maddesinde aynen şu hüküm mevcuttur: "Cezayı istilzam eden tek bir fiil ile kaçakçılık ve usulsüzlük veyahut kusur İle usulsüzlük birlikte işlenmiş olursa bunlara ait cezalardan sadece miktar itibariyle en ağırı kesilir. Usulsüzlük cezası kesilen bir fiil ile vergi ziyaına da sebebiyet verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde evvelce usulsüzlük cezasının kesilmiş olması, bu cezanın ziyaa uğratılan vergiden dolayı kesilmesi gereken kaçakçılık veya kusur cezası ile mukayesesine ve noksan kesilen cezanın ikmaline mani değildir." Vergi Usul Kanununun 342 nci maddesine göre kendilerine tebligatla 15 günlük süre verilen mükellefler, bu süre içinde de beyanname vermemiş bulunurlar ve kendilerine vergi tarh olunması icabederse bu halde ziyaı doğmuş olacak mükellefler hakkında kusur veya kaçakçılık cezalarından birisinin tatbiki de bahis konusu olacaktır. Ancak, kesilecek ceza miktarı, 354 üncü maddenin, daha sonra verenlere 100 liradan az 2000 liradan çok olmamak şartiyle verginin % 5'i tutarında usulsüzlük cezası kesilir hükmündeki cezadan az olamıyacaktır. Başka bir deyimle, 354 üncü maddedeki usulsüzlük cezası ile kusur veya kaçakçılık cezalarından miktar itibariyle ağır olanı kesilecektir. Örneğin, bir kimse 1/6/1969 da ölmüştür. 164.000 liralık mirası eşi ile A, B ve C isimli 2 çocuğuna intikal etmiştir. Eş mülkiyet hakkını tercih etiğine göre mirastan varislere 41.000 er lira düşmektedir. 7338 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin "b" fıkrasında söz konusu edilen 40.000 liralık istisna matrahtan düşüldüğünde mükelleflere 1.000 er lira üzerinden vergi tarhı gerekecektir. Mükelleflerden eş beyannamesini 17/6/1969 da, çocuklardan A beyannamesini 3/10/1969, B beyannamesini 28/10/1960 ve C de beyannamesini kendisine 7 örnek No. lu tebliğname tebliğ edildiği 3/11/1969 tarihini takip eden 15 günden sonra 20/12/1969 tarihinde vermiş olsa, varisler adına tarhedilecek veraset ve intikal vergisi 20 şer lira olacaktır. Mükelleflerimizden eş beyannameyi süresinde vermiş bulunduğuna göre ceza söz konusu değildir. Çocuklardan A beyannamesini ilk 15 gün içinde vermiş bulunduğuna göre adına 25 lira, B 2 nci 15 günlük sürede vermiş olduğuna göre adına 100 lira özel usulsüzlük cezası kesilecektir. C ise beyannamesini tebliğname tebliğinden itibaren 15 gün geçtiği halde vermediğinden, vergi ziyaına sebebiyet vermiş olacağından adına, 213 sayılı kanunun 349 uncu maddesine istinaden verginin % 50 nisbetinde 10 lira kusur cezası veya 345 inci maddeye göre verginin üç katı tutarında 60 lira kaçakçılık cezası kesilmesi icabedecektir. Ancak, kesilecek cezalar 354 üncü maddedeki 100 liralık özel usulsüzlük cezasından az olduğundan, 336 ncı madde hükmünün varlığı dolayısiyle, miktar itibariyle ağır olan 100 lira özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Veraset ve intikal vergisi beyannamelerinin, Vergi Usul Kanununun 342 nci maddesinde yazılı ikinci 15 günlük ek süreden sonra verilmesi halinde tek bir fiil ile kaçakçılık ve usulsüzlük veya kusur ile usulsüzlük birlikte işlenmiş olacağından 336 ncı madde gereğince miktar itibariyle ağır olan cezanın kesilmesi icabeder. Gereğinin buna göre yapılmasını tamimen tebliğ ve rica ederim. (*) Güncelliği Kalmamıştır.