341 SERİ NO'LU TAHSİLAT GENEL TEBLİĞİ(*)

Bilindiği üzere "Özel Yüksek Okul Öğrencilerinin öğrenimlerine devam edebilmeleri için açılacak resmî yüksek okullar hakkındaki 1472 sayılı kanun" 1 Eylül 1971 tarih ve 13943 sayılı Resmî Gazete ile yayınlanmak suretiyle 9 Temmuz 1971 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Bu okulları işletenlerin vergi borçlarının ertelenmesi bakımından tatbikatta bazı tereddütler olduğu bakanlığa intikal eden hadiselerden anlaşıldığından keyfiyetin aşağıda açıklandığı tavzihine lüzum hasıl olmuştur.Meskûr kanunun 9.uncu maddesinde "Bu kanun uyarınca açılacak yüksek okullar için koordinasyon kurulunca gerekli olduğuna karar verilen taşınır ve taşınmaz malları, 2490 sayılı, Arttırma Eksiltme ve İhale Kanunu ile 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu hükümlerine bağlı olmaksızın, pazarlıkla kiralamaya veya satın almaya ve satınalma bedelini peşin olarak veya gelecek yıllara taşan sözleşmeler yaparak taksitle ödemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir............" ve 25 inci maddesinde de "Özel Okulların, tasfiye sonuna kadar ödemek zorunda oldukları vergiler ve sosyal sigorta primleri cezasız ve faizsiz olarak ertelenir" denilmektedir. Ancak kanunda, tasfiyenin mahiyeti ve hangi tarihte başlayıp hangi tarihte biteceği, özel yüksek okul işletmeciliğinin ertelenen vergi borçları arasına vergi cezası tasarruf bonosu bedeli vesaire gibi sair âmme alacaklarının da dahil olup olmadığı ve bu borçların ertelenmesi esnasında teminat aranıp aranmıyacağı hususları tasrih edilmemiştir. Yalnız adı geçen kanunun gerek hazırlanmasında gerekse T.B.M. Meclisindeki müzakeresi sırasında daima özel yüksek okul işletmelerinin menkul ve gayrimenkul mallarından koordinasyon kurulunca lüzum görülenlerin devletçe satın alınması, kamulaştırılması veya icarla tutulması ve bu durumun tayin edildiği ana kadar geçen süre içerisinde de bu işletmelerin vergi borçlarının ertelenmesi prensip olarak alınmıştır. Bu itibarla yukarıda mevzuu bahisedilen tereddüt konusu olan hususların bu prensibin ışığı altında değerlendirmesi icap ettiğinden; 1. Kanunun 25 inci maddesinde mevzuubahis edilen tasfiyenin bir vergi borcu tasfiyesi değil, 9 uncu maddede de açıklandığı şekilde özel okul işletmelerine ait menkul ve gayrimenkul malların tasfiyesi olarak alınması ve bu tasfiyenin kanunun mer'iyeti tarihi olan 9 Temmuz 1971 tarihinden itibaren başlamış telâkki edilerek; a) Menkul ve gayrimenkul mallarının alınmasına ihtiyaç olmadığına koordinasyon kurulunca kanunun 9 uncu maddesi uyarınca karar verilen özel yüksek okul işletmelerinde koordinasyon kurulunca verilen karar tarihinde, b) Menkul mallarının satınalınması lüzumuna koordinasyon kurulunca karar verilen özel yüksek okul işletmelerinde, bu malların iktisap bedellerinin hazinece ödendiği tarihde, c) Gayrimenkul mallarının alınmasına koordinasyon kurulunca karar verilen özel yüksek okul işletmelerinde malların iktisap ve bedelinin ödendiği tarihde gayrimenkul bedelinin taksitle ödenmesi kararlaştırılmış ise son taksidin ödendiği tarihde, d) Özel Yüksek Okul İşletmesinin gayrimenkul mallarının kiralanarak kullanılmasına koordinasyon kurulunca karar verilmesi halinde de kira aktinin tanzim edildiği tarihte, tasfiyenin bitmiş olduğu kabul edilecektir. 2. Yukarıda sözü edilen 25 inci madde ile Özel Yüksek Okulların, tasfiye işlemleri sonuna kadar ödemek zorunda kaldıkları vergi borçları tecil edilmiş olduğundan, kanunun 9 uncu maddesi uyarınca koordinasyon kurulunca devralınmasına ihtiyaç gösterilmeyen özel yüksek okul işletmelerinin, kanunun yürürlük tarihi olan 9.7.1971 tarihine kadar tahakkuk etmiş bulunan borçlarının, koordinasyon kurulu kararının kendilerine tebliğ edildiği tarihe kadar ertelenerek o tarihten sonra takip ve tahsili cihetine gidilecektir. 3. Koordinasyon kurulunca devralınmasına ihtiyaç gösterilen özel yüksek okul işletmelerinin 9.7.1971 tarihine kadar tahakkuk etmiş olan borçları mezkür tarihten itibaren yukarıda 1 numarada açıklanan tasfiye sonlarına kadar tecil edilmiş telâkki edilecektir. 4. Bu borçlardan kanunun mer'iyeti tarihinden (9.7.1971 tarihinden) yukarıda mevzuubahis edilen tasfiye tarihlerine kadar geçen süre için faiz ve gecikme zammı aranmıyacaktır. 5. Kanunun B.M.Meclisinde müzakeresi sırasında, Devletleştirilen özel yüksek okullar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra mali müzayakaya düşmeye başladıklarından daha kötü duruma düçar olmamaları için bir kolaylık olmak üzere, bunların tasfiye tarihine kadar bütün borçlarının ertelenmesi düşünülmüş olduğundan vergi borcu terimi geniş anlaşılarak, bu işletmelerin vergi, vergi cezası, gecikme zammı, faiz ve tasarruf bonosu bedelinden olan borçları ertelenmeye tabi tutulacaktır. 6. Özel Yüksek Okulların borçlarının tasfiye sonuna kadar yapılan ertelenmesinin, 6183 sayılı kanunun 48 inci maddesi ile yapılan tecil ile bir alâkası olmadığından yapılacak bu erteleme dolayısiyle alâkalı okul işletmelerinden teminat ve faiz aranmayacaktır. Ancak, bu işletmelerin 1472 sayılı Kanunun çıkmasından evvel 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil edilen borçlarına karşı teminat olarak gösterilmiş bulunan menkul ve gayrimenkul mallarının koordinasyon kurulunca kısmen veya tamamen alınmasına lüzum gösterilmemişse o takdirde bu mallar teminat vasıflarını muhafaza edeceğinden bunların teminat olarak muhafazası ile bunlardan bilhassa menkul malların ziyaa uğramaması için alacaklı tahsil dairesince gerekli tedbirler alınarak, tecilli borcun tasfiyenin sonuçlanmasını müteakip derhal normal hükümler dairesinde tahsillerinin temini sağlanacaktır. 7. Yukarıdaki maddede de işaret edildiği gibi 1472 sayılı Kanuna göre yapılan erteleme 6183 sayılı Kanunla yapılan tecilden farklıdır. Buradaki erteleme faizsiz ve teminatsız olarak tasfiye sonuna kadar yapılmaktadır. Tasfiyenin sonunda ödenmemiş olan âmme alacaklarına 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesi uyarınca gecikme zammı ve evvelce tecilli olanlara da faiz tatbikine devam edilecektir. 8. Özel Yüksek Okulların tasfiye devresinde ihtilâflı bulunan borçlarının bilâhare tahsil edilir bir hale gelmesi halinde, bunların artık 1472 sayılı Kanuna göre ertelenmesi mevzuubahis olamıyacağından, bu kabil borçların normal ödeme süreleri içerisinde ödenmedikleri takdirde için bir takım tadilât ve onarım masrafı yapmak üzere icar bedellerinin kendilerine ödenmesini talep etmeleri muhtemeldir. Kiralamada binada, bir takım tadilâtın şart olarak konulmuş olması yukarıki maddelerde mevzuubahis edilen sonuçları değiştirmiyeceğinden, icar bedelinden evvel emirde o okulun işletmesinden tevellüt eden âmme alacağı tahsil edilecektir. Bilgi edinilmesi ve bu kabil borçların uzun süre borçlular zimmetinde kalmaması için, özel yüksek okul işletenlere kanunun 9 uncu maddesi gereğince yapılacak ilk tediyeden âmme alacağının def'aten tevkifat yapmak suretiyle tahsilinin sağlanması rica olunur. (*) Güncelliği Kalmamıştır.