109 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ(*)

Bakanlığımıza yapılan başvurmalardan, ücretlerin vergilendirilmesi ile ilgili uygulamalarda bazı tereddütlerin doğduğu anlaşılmış ve bu konularda aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür. I _ BİRİKMİŞ MAAŞ FARKLARININ ÖDENMESİ : Bilindiği gibi, 1327 sayılı Kanun'un 93/B maddesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylık ödemeleri ile ilgili hükümlerinin, 1.3.1970 tarihinden geçerli olmak üzere Genel Kadro Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihi izleyen ay başından itibaren uygulanacağı belirtilmiştir. Genel Kadro Kanunu, 1.11.1970 tarihinde yürürlüğe girdiğine göre, 657 sayıIı Kanunun aylık ödemeler ile ilgili hükümleri de 1.12.1970 tarihinde yürürlüğe girmiş olmaktadır. 1327 sayılı Kanunun yukarıda anılan maddesinde, 1.3.1970 - 30.11.1970 tarihleri arasında birikmiş maaş farklarının Bakanlar Kurulunca belirtilecek süre içinde ve tesbit edilecek esaslara uygun olarak ödeneceği, farkların hesaplama şekli ve ilgili diğer hususlar üç bent halinde açıklanmış bulunmaktadır. 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61, 63, 104 ve 108 inci maddelerindeki hükümlere göre, anılan maaş farklarının vergilendirilmesinde, aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir. Ödenen maaş farklarından, T.C. Emekli Sandığına yapılan kesintiler çıktıktan sonra kalan kısım, maaş farkı 1970 yılının hangi ayına ait ise, o ayda vergilendirilmiş bulunan ücrete eklenecek; aynı ay uygulanmış olan cetvele göre yeni vergi bulunacak; daha önce ödenmiş bulunan vergi düşüldükten sonra kalan kısım, ilgili maaş farkının vergisi olarak hesaplanacaktır. Bu işlemin, her ay ayrı ayrı yapılacağı tabiîdir. Ödemenin toplu veya ayrı ayrı yapılması, vergi hesabını etkilemiyecektir. Genel olarak, eski bir tarihten itibaren geçerli olmak üzere yapılan ücret zamları nedeniyle birikmiş farkların ödenmesinde de aynı esaslara uyulacaktır. II _ İŞ GÜÇLÜĞÜ, İŞ RİSKİ VE TEMİNİNDEKİ GÜÇLÜK ZAMLARI : 657 ve 926 sayılı Kanunlarla öngörülen iş güçlüğü, iş riski ve teminindeki güçlük zamlarının ödeme şekil ve esaslarını tayin eden yönetmelik ve kararnamelerde, bu zamların hak kazanıldıkları ayı izleyen aybaşında ve bu ay ücreti ile birlikte ödeneceği belirtilmiş bulunmaktadır. Bu zamların, hak kazanıldıkları ayın ücreti ile değil, ödemenin yapıldığı ayın ücreti ile birleştirilerek vergilendirilmesinin, aylık ücretleri değişmediği halde mükelleflerin, zammın uygulanmasına başlanılan ilk ayda, izleyen aylarda ve özellikle bütçe yılının son ayında başka başka miktarlarda (bazen noksan, bazen fazla) vergi ödemeleri gibi Gelir Vergisi prensiplerine uymayan ve vergide eşitlik ilkelerini zedeleyen sakıncalı bir durum yaratacağı açıktır. Bu nedenle, A _ Söz konusu zamların, 1.3.1973 tarihinden itibaren, ödendikleri ayın değil; ait oldukları, yani hak kazanıldıkları ayın ücretleriyle birleştirilerek vergilendirilmesi; B _ Şubat 1973 ayı başında ödenen Ocak 1973 ayına ait zamlar; ödendikleri ayın ücretleri ile birleştirilerek vergilendirilmiş iken, Bütçe ve Muhasebeyi Umumiye Kanunları uyarınca Şubat 1973 sonunda ödenmesi gereken bu aya ait zamların da ayın ay ücretleri ile birleştirilerek vergilendirilmesinden de acak adaletsizliği gidermek için, bir defaya mahsus olmak üzere bu zamların, hak kazanılan ilk ay (normal olarak Ağustos 1972), ücretleriyle birleştirilerek o aya ait verginin yeniden hesaplanması ve daha önce ödenen verginin mahsubu suretiyle, gerekli düzeltmenin yapılması, uygun bulunmuştur. Gereğinin buna göre yapılması ve uygulamalarda herhangi bir yanlışlığa meydan verilmemesi rica olunur. (*) 10.3.1991 tarihinde yayımlanan 166 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.