43 SERİ NO'LU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

Kurumlar Vergisi Kanununa 3824 sayılı Kanunla aşağıdaki mükerrer 25 inci madde hükmü eklenmiştir."Kurumların, kurumlar vergisinden muaf veya müstesna kazançları ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre indirim konusu gelirlerinin bulunması halinde, ödeyecekleri vergi; kurumlar vergisinden muaf veya müstesna tutulacak kazançları ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre indirim konusu yapılacak gelirleri (iştirak kazançları hariç) toplamına ve kurumlar vergisi matrahına, bu Kanunun 25 inci maddesinde yazılı oranın uygulanması suretiyle hesaplanan verginin % 50'sinden az olamaz. Bu şekilde hesaplanan vergiden, bu Kanunun 25 inci maddesine göre hesaplanan vergi ile Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (A) fıkrasının 8 ve 15 numaralı bentlerine göre hesaplanan tevkif suretiyle ödenecek vergiler toplamı düşülerek, kurumların ödeyecekleri asgari vergi farkı hesaplanır. Asgari vergi farkının doğması halinde, bu vergi bu Kanun hükümlerine göre beyan edilerek ödenir. Bakanlar Kurulu bu maddede yazılı % 50 oranını, kazanç ve iratların her biri için iş ve mükellef grupları, sektörler ve faaliyet konuları, kazancın elde edildiği ülkeler ve menkul kıymetlerin türüne göre topluca veya ayrı ayrı % 100'e kadar artırmaya veya sıfıra (0) kadar indirmeye yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tayin ve tespit edilir." Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen bu maddenin Maliye ve Gümrük Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanılarak, yeni bir müessese olarak getirilen "asgari kurumlar vergisi"nin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açaklanmıştır. 1. ASGARİ KURUMLAR VERGİSİNİN KAPSAMINA GİREN MÜKELLEFLER Kurumlar Vergisi kanununa veya özel kanunlara göre kurumlar vergisinden muaf veya müstesna kazançları bulunan kurumlar ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre indirim konusu gelirleri bulunan kurumlar, asgari kurumlar vergisine tabidir. Türkiye'de elde ettikleri kazançlarını kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan etmek zorunda olan dar mükellef kurumlar da asgari kurumlar vergisine tabi bulunmaktadır. Ayrıca, Kurumlar Vergisi Kanununun 24 üncü maddesinde yer alan ve vergisi tevkif suretiyle alınan kazanç ve iratların beyanı dar mükelleflerin ihtiyarına bırakılmıştır. Dar mükellef kurumların söz konusu kazanç ve iratlar nedeni ile beyanname vermeleri halinde, bu kurumlar da asgari kurumlar vergisine tabi olacaklardır. Şu kadar ki Kurumlar Vergisi Kanununa göre özel kanunlarına göre kurumlar vergisinden muaf tutulmuş bulunan kurumlar, asgari kurumlar vergisine tabi olmayacaklardır. Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanması uygun bulunup, Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan uluslararası anlaşmalar dolayısıyla Türkiye'de veya yurt dışında elde ettikleri kurum kazançları Türkiye'de vergiden istisna edilen tam ve dar mükellef kurumlar, bu kazançları dolayısıyla asgari kurumlar vergisine tabi tutulmayacaktır. Yabancı ülkelerde tam mükellef statüsünde olup, Türkiye'de uluslararası taşımacılık faaliyetlerinde bulunan bazı dar mükellef yabancı ulaştırma kurumlarının anılan faaliyetlerden elde ettikleri kazançları için kurumlar vergisine ve gelir vergisi tevkifat nispetleri, Bakanlar Kurulu Kararları ile sıfır olarak tespit edilmiştir. Anılan kurumların bu tür kazançları için de asgari kurumlar vergisi hesaplanmayacaktır. 2. ASGARİ KURUMLAR VERGİSİNİN HESABINDA DİKKATE ALINACAK GELİRLER 2.1 Asgari Kurumlar Vergisi Matrahını Oluşturan Unsurlar Kurumlar Vergisi Kanununun mükerrer 25 inci maddesi hükmüne göre asgari kurumlar vergisinin hesabında aşağıda belirtilen unsurlar dikkate alınacaktır. a) Kurumlar vergisi matrahı, b) Kurumlar Vergisi Kanununa göre kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançlar, c) Özel kanunlarla kazançları kurumlar vergisinden istisna edilmiş kurumların kazançları, d) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre kurum kazancından indirilen; - Geliri vergiden müstesna bulunan menkul kıymetlerin iratları - Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri - Yatırım fonları katılma belgelerine ve yatırım ortaklıkları hisse senetlerine ödenen kar payları. - Toplu Konut İdaresi ve Kamu Ortaklığı İdaresince çıkarılan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin 5 numaralı bendinde yer alan menkul kıymetlerden sağlanan iratlar. Kurumların ortağı bulunduğu kurumlardan ettikleri kâr payları (iştirak kazançları) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre kurum kazancından indirilmekle birlikte, bu kazançlar asgari kurumlar vergisinin hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır. 2.2. Asgari Kurumlar Vergisi Matrahını Oluşturan Unsurların Özellikleri Bilindiği gibi, kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançların bazıları ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesi kapsamına giren indirilecek gelirler, kurum kazancı "zarar" olsa dahi indirilmekte ve zarar, indirim konusu yapılan gelir kadar artmaktadır. Bazı istisnalar ise kurum kazancının mevcut olması halinde uygulanmaktadır 2.2.1. Kurum Kazancı "Sıfır" veya "Zarar" Olsa Dahi Uygulanacak İstisnalar ve İndirimler Bazı istisnalar ile indirimler kurum kazancının bulunup bulunmadığına bakılmaksızın indirilmektedir. Bu istisna ve indirimler şunlardır. a) Gelir Vergisi Kanununun mükerer 39 uncu maddesine göre indirilen gelirler, b) Yurt dışında yapılan inşaat, onarma, montaj işleri ve teknik hizmetlerden sağlanan kazançlar ile karşılıklı olmak kaydıyla Bakanlar Kurulu'nca belirlenen ülkelerde ve beirlenen iş kollarında yapılan faaliyetlerden elde edilen kazançlar (K.V.K. Madde 8/4), c) Menkul kıymet yatırım fonları ve aynı nitelikteki yatırım ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları ile risk sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonları veya yatırım ortaklıklarının kazançları (K.V.K. Madde 8/12), d) Rüçhan hakkı kupon satış kazançları ile emisyon primleri (K.V.K. Madde 8/13), e) Okul, kreş ve spor tesisleri ile yurt ve sağlık tesislerinin işletilmesinden elde edilen kazançlar (K.V.K. Madde 8/15), f) Devlet Tahvili ve Hazine bonosu ile Toplu Konut İdaresi ve Kamu Ortaklığı İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin alım satım kazançları (K.V.K. Madde 8/17), g) Gayrimenkul ve iştirak hisselerinin satış kazançları (K.V.K. geçici madde 18 ve 8/18), h) Vergi muafiyeti tanınan vakıfların eğitim, sağlık, kültür ve bilimsel araştırma geliştirme amacıyla kurulan işletmelerinin kazançları (K.V.K. Madde 8/19), ı) Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 11 inci maddesi kapsamına giren kazançlar, j) Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamına giren kazançlar, k) Benzer nitelikteki diğer istisna ve indirimler. 2.2.2. Kurum Kazancının Bulunması Halinde Uygulanacak İstisnalar Bazı istisnalar ancak kurum kazancının mevcut olması halinde indirim konusu yapılmaktadır. Bu istisnalar şunlardır. a) Kooperatiflerde dağıtılan risturnlar (K.V.K. Madde 8/2), b) Sanayi ürünü ihracat istisnası kapsamına giren kazançlar (K.V.K. Madde 8/6), c) Yaş meyve, sebze, kesme çiçek, süs bitkileri ile bunların tohum ve fideleri ve su ürünleri ihracatına ilişkin istisna kapsamına giren kazançlar (K.V.K. Madde 8/7), d) Dış navlun hasılat istisnası kapsamına giren kazançlar (K.V.K. Madde 8/8), e) Yatırım indirimi istisnası kapsamına giren kazançlar (K.V.K. Madde 8/9), f) Turizm istisnası kapsamına giren kazançlar (K.V.K. Madde 8/10), g) Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakıflarının iştirak kazançları, (K.V.K. Madde 8/11), h) Devir alınan kurumun birikmiş zararları (K.V.K. Madde 8/14), ı) T.C. Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur, Ordu Yardımlaşma Kurumu ile Toplu Konut İdaresi ve Kamu Ortaklığı İdaresine ait iştirak kazançları (K.V.K. Madde 8/16), j) Benzer nitelikteki istisnalar. 3. BAKANLAR KURULU KARARI İLE ÜZERİNDEN ASGARİ KURUMLAR VERGİSİ HESAPLANMAYACAK GELİRLER Kurumlar Vergisi Kanununun mükerrer 25 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, Bakanlar Kurulu, % 50 olan asgari kurumlar vergisi oranını % 100'e kadar artırma veya sıfıra kadar indirme konusunda yetkili kılınmıştır. Bakanlar Kurulu bu yetkisini, 31.12.1992 tarihli ve 21452 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 22.12.1992 tarihli 92/3895 sayılı Kararı ile kullanmıştır. Söz konusu Karar ile 1992 ve müteakip yıllarda uygulanmak üzere aşağıda yer alan istisna kazançlar ile indirim konusu gelirler için asgari kurumlar vergisi oranı sıfır olarak belirlenmiştir. 1. Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin: a) 2 numaralı bendinde yer alan risturnlar, b) 3 numaralı bendinde yer alan dar mükellefiyete tabi kurumların yurt dışında elde ettikleri kazançlar, c) 4 numaralı bendinde yer alan yurt dışında yapılan inşaat, onarma, montaj işleri ve teknik hizmetlerden sağlanan kazançlar, d) 6 numaralı bendinde yer alan sanayi ürünleri ihracat istisnası kapsamına giren kazançlar, e) 7 numaralı bendinde yer alan tarım ve su ürünleri ihracat istisnası kapsamına giren kazançlar, f) 8 numaralı bendinde yer alan dış navlun istisnası kapsamına giren kazançlar, g) 9 numaralı bendinde yer alan yatırım indirimi kapsamına giren kazançlar, h) 10 numaralı bendinde yer alan turizm istisnası kapsamına giren kazançlar, ı) 12 numaralı bendinde yer alan kazançlar, j) 13 numaralı bendinde yer alan rüçhan hakkı kuponlarının satışından elde edilen kazançlar ile emisyon primleri, k) 14 numaralı bendinde yer alan devralınan kurum zararları, l) 15 numaralı bendinde yer alan okul, kreş ve spor tesisleri ile yurt ve sağlık tesislerinden sağlanan kazançlar, m) 19 numaralı bendinde yer alan, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların eğitim, sağlık, kültür ve bilimsel araştırma-geliştirme amacıyla kurdukları iktisadi işletmelerinin kazançları. 2. Kurumlar Vergisi Kanununun; a) Mükerrer 8 inci maddesinde yer alan finansman fonu, b) Geçici 11 inci maddesi kapsamına giren kazançlar, c) Geçici 18 inci maddesinde yer alan gayrimenkul ve iştirak hisselerinin satışından sağlanan kazançlar, d) Geçici 20 nci maddesinde yer alan kazançlar. 3. Bankaların 3332 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin (a) fıkrasında belirtilen faaliyetlerden elde ettikleri kazançlar. 4. Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesinin 4 numaralı bendinde yer alan gelirler." Buna göre, yukarıda belirtilen istisna kazançlar ile indirim konusu gelirler, asgari kurumlar vergisi matrahının hesabında dikkate alınmayacaktır. 4. ASGARİ KURUMLAR VERGİSİNİN VE VERGİ FARKININ HESAPLANMASI Kurumlar Vergisi Kanununun mükerrer 25 nci maddesine göre asgari kurumlar vergisinin matrahı, Tebliğin yukarıdaki (2.1) numaralı bölümünün (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen istisna kazançlar ve indirim konusu gelirler ile kurumlar vergisi matrahı toplamından oluşacaktır. Bu tutara, Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci maddesinde yazılı vergi oranı uygulanacak ve bu suretle hesaplanan tutarın % 50'si asgari kurumlar vergisi olacaktır. Bu çerçevede hesaplanan asgari kurumlar vergisinden, ilgili yıla ait kurumlar vergisi ile üzerinden asgari kurumlar vergisi hesaplanan istisna ve indirim konusu gelirlere isabet eden ve tevfik suretiyle ödenmiş veya ödenecek vergiler toplamı düşülerek vergi farkı bulunacaktır. Asgari kurumlar vergisi, kurumlar vergisi ile birlikte beyan edilecektir. İndirim ve istisnalar üzerinden hesaplanan gelir vergisi tevkifatı ise kurumlar vergisi beyanname verme süresi içinde yapılmakta ve ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile beyan edilip süresinde ödenmektedir. Bu nedenle, indirim ve istisnalar üzerinden yapılan tevkifat, vergi farkının hesabında, beyan edilmiş ve ödenmiş gibi dikkate alınacaktır. Ancak, bu tevkifatın beyan edilmemesi veya ödenmemesi halinde, gerekli tarhiyat ve takibat işlemlerinin yapılacağı tabiidir. Yukarıdaki açıklamalara göre, asgari kurumlar vergisinin ve vergi farkının hesabı, kurumun ilgili dönem kazancının bulunması veya zararlı olması durumuna göre değişmektedir. 4.1. Kurum Kazancının (ticari bilanço kârının) Bulunması ve İndirimler Sonucu Kurumlar Vergisi Matrahı Teşekkül Etmesi Halinde, Asgari Kurumlar Vergisi ve Vergi Farkı Kurumun, kurum kazancının bulunması halinde, kurum kazancına varsa Kanunen kabul edilmeyen giderler ilave olunur. Bulunan tutardan, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre yapılacak indirimler ve kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançlar ile varsa geçmiş yıl zararları indirilir. Bulunan bu tutara, Tebliğin (2.2.1) ve (2.2.2.) numaralı bölümlerinde yer alan istisna ve indirimlerden, Bakanlar Kurulu Kararı ile asgari kurumlar vergisi oranı sıfır olarak tespit edilenlerin dışında kalanlar ilave edilerek asgari kurumlar vergisi matrahına ulaşır. Hesaplanan asgari kurumlar vergisi matrahına Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci maddesinde yer alan kurumlar vergisi oranı uygulanacak, bu tutarın % 50'si asgari kurumlar vergisi olacaktır. Öte yandan vergi farkı, hesaplanan asgari kurumlar vergisinden, ilgili yıla ait kurumlar vergisi ile üzerinden asgarî kurumlar vergisi hesaplanan istisna ve indirim konusu yapılan gelirlere ilişkin olarak ödenen veya ödenecek gelir vergisi tevkifat tutarı düşülerek bulunacaktır. Sıfır nispette asgari kurumlar vergisine tabi istisna ve indirim konusu kazançlar için daha önce tevkif suretiyle ödenen veya bundan böyle ödenecek olan gelir vergisinin asgari kurumlar vergisinden indirilemeyeceği tabiidir. ÖRNEK: (A) Anonim şirketinin 1992 yılına ilişkin olup, 1993 yılı Nisan ayında beyan ettiği kurum kazancı 500 milyon liradır. Bu kazanç içinde başka bir kurumdan alınan 175 milyon lira kâr payı ile 12 Şubat 1992 tarihinden sonra ihraç edilmiş olan Hazine bonosundan sağlamış olduğu 300 milyon lira faiz geliri bulunmaktadır. Bu kurumun asgari kurumlar vergisi ve vergi farkının hesabı aşağıdaki gibi olacaktır. Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: 1992 yılı kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) .............................500.000.000.-TL. İndirimler: Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre indirilen gelirler ..................................................................................(-) 475.000.000.-TL. _ Başka bir kurumdan alınan kâr payı (İştirak kazancı) ............175.000.000.-TL. _ Hazine bonosu faizi ...........................................................+ 300.000.000.-TL 475.000.000.-TL Kurumlar vergisi matrahı .........................................................25.000.000.-TL. İlaveler ...............................................................................+ 300.000.000 TL Cari yıla ait Hazine bonosu faizi ..............................................300.000.000.-TL Asgari kurumlar vergisi matrahı ............................................... Hesaplanan asgari kurumlar vergisi .........................................(325.000.000X%46X%50=)74.750.000.-TL Vergi Farkının Hesabı: Hesaplanan asgari kurumlar vergisi .........................................74.750.000.-TL Kurumlar vergisi ile istisna ve indirimler üzerinden hesaplanan gelir vergisi tevkifat toplamı ............................................................- 56.500.000.-TL _ Kurumlar vergisi (25.000.000 X %46=) ............................................................. 11.500.000.-TL _ Gelir vergisi tevkifat toplamı ................................................+ 45.000.000.-TL. (300.000.000X%15=) 56.500.000.-TL Vergi farkı .............................................................................18.250.000.-TL Yukarıda hesaplandığı gibi kurum, 1992 yılı beyanına göre 11.500.000 TL. kurumlar vergisi ve 45.000.000 TL. gelir vergisi tevkifatına ilave olarak 18.250.000 TL asgari kurumlar vergisi farkını da ödeyecektir. 4.2. Kurum Kazancının (Ticari bilanço kârı) Bulunması ve İndirimler Sonucu Kurumlar Vergisi Matrahının Teşekkül Etmemesi Halinde, Asgari Kurumlar Vergisi ve Vergi Farkı Ticari bilanço kârının bulunması, ancak indirimler nedeniyle kurumlar vergisi matrahının teşekkül etmemesi halinde, Ticari bilanço kârına varsa Kanunen kabul edilmeyen giderler ilave olunur. Bu suretle bulunan tutardan, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre yapılacak indirimler ve kurumlar vergisinden müstesna kazançlar ile geçmiş yıl zararları indirilir. Bulunan bu tutara, Tebliğin (2.2.1) ve (2.2.2.) numaralı bölümlerinde yer alan istisna ve indirimlerden, Bakanlar Kurulu Kararı ile asgari kurumlar vergisi oranı sıfır olarak tespit edilenlerin dışında kalanlar ilave edilerek asgari kurumlar vergisi matrahına ulaşılır. ÖRNEK: (B) Anonim şirketinin 1992 yılına ilişkin olup 1993 Nisan ayında beyan ettiği kurum kazancı 600 milyon liradır. Bu kazanç içinde başka bir kurumdan alınan 160 milyon lira kar payı da vardır. Şirketin indirim konusu yapılabileceği 1 Milyar lira tutarında Devlet tahvili faizi bulunmaktadır. Bu durumda, anılan şirketin 1992 yılı asgari kurumlar vergisi ile vergi farkının hesabı aşağıdaki gibi olacaktır. Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) .................................................600.000.000.-TL. İndirimler: Gelir Vergisi Kanununun mük. 39. maddesine göre indirilen gelirler toplamı .........................................................................................- 1.160.000.000.-TL. _ İştirak kazancı .......................................................................... 160.000.000.-TL. _ Devlet tahvil faizi .......................................................................+ 1.000.000.000.-TL 1.160.000.000.-TL Kalan (devreden zarar) ................................................................... (-) 560.000.000.-TL. İlaveler ..........................................................................................+ 1.000.000.00.-TL _ Cari yılda indirilen Devlet tahvil faizi .............................................1.000.000.000.-TL 4.3. Faaliyet Sonucunun Zararlı Olması ve Kurumlar Vergisi Beyannamesinde Zarar Beyan Edilmesi Halinde, Asgari Kurumlar Vergisi Kurumun faaliyet sonucunun zararlı olması ve bu zarara kanunen kabul edilmeyen giderlerin ilavesinden sonra yine kazanç doğmaması halinde, asgari kurumlar vergisi hesaplanmayacaktır. Bilindiği üzere, kurumun ilgili yıl faaliyeti zararla sonuçlanmış olsa dahi, bu Tebliğin (2.2.1.) numaralı bölümünde belirtilen indirim ve istisnalar yine de uygulanmaktadır. Böylece, müteakip yıla devredilecek cari yıl zararı, kurumun ticari faaliyetinden doğan zarar tutarı ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu ve Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesine göre yapılan zorunlu indirimlerin toplam tutarından oluşmaktadır. Bu durumda, kurumlar vergisi matrahının hesaplanmasında fiilen indirim konusu yapılamayan istisna ve indirimler, geçmiş yıl zararı olarak müteakip yılı devredilecektir. Devredilen bu zarar içinde yer alan istisna ve indirimler toplamı, fiilen kurum kazancından indirildiği yıllarda, asgari kurumlar vergisi matrahına dahil edilecektir. ÖRNEK: (C) Anonim şirketi 1992 yılına ilişkin olup 1993 Nisan ayında verdiği kurumlar vergisi beyannamesinde 300 milyon lira zarar beyan etmiştir. Bu kurumun Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre beyannamede indirim konusu yaptığı, 12 Şubat 1992 tarihinden önce ihraç edilmiş Hazine bonosundan elde ettiği 180 milyon lira faiz geliri bulunmaktadır. Bu durumda, kurumun 1992 yılı asgari kurumlar vergisinin hesabı aşağıdaki gibi olacaktır. Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) .................................................(-) 300.000.000.-TL. İndirimler: Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesine göre indirilen Hazine bonosu faizi .......................................................................(-) 180.000.000.-TL. Kalan (devreden zarar) ...................................................................(-) 480.000.000.-TL. İlaveler .........................................................................................+ 180.000.000 TL. _ Cari yılda indirilen Hazine bonosu faizi ........................................180.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi matrahı .......................................................(-) 300.000.000.-TL. Yukarıda hesaplandığı gibi, bu Kurumun Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre indirim konusu yaptığı Hazine bonosu faiz geliri bulunmasına rağmen, dönem sonucunun zararlı olması nedeniyle 1992 yılına ait asgari kurumlar vergisi matrahı çıkmamaktadır. Öte yandan kurum, dönem sonucunun zararlı olması nedeniyle fiilen indiremediği ve müteakip yıla devrettiği 480 milyon lira zarar tutarı içerisinde yer alan 180 milyon liralık Hazine bonosu faizini, fiilen indirebildiği yıldaki asgari kurumlar vergisi matrahının hesabında dikkate alacaktır. 4.4. Kurumların Bakanlar Kurulu Kararı ile Sıfır Oranda Asgari Kurumlar Vergisine Tabi Kazançlarının Bulunması Halinde, Asgari Kurumlar Vergisi Tebliğin (3) üncü bölümünde de belirtildiği üzere, asgari kurumlar vergisi oranı Bakanlar Kurulunca sıfır oranda belirlenen istisna kazançlar ile indirim konusu gelirlerden, Tebliğin (2.2.1) ve (2.2.2) numaralı bölümlerinde yer alanlar, asgari kurumlar vergisi matrahının hesabında dikkate alınmayacaktır. Kurumların, asgari kurumlar vergisinin konusuna giren ve Bakanlar Kurulu Kararı ile asgari kurumlar vergisi oranı sıfır olarak tespit edilen kazançlarının yanı sıra başkaca istisna kazanç ve indirim konusu gelirlerinin bulunması halinde, asgari kurumlar vergisi matrahı, sıfır orana tabi olanların dışında kalan diğer istisna kazanç ve indirim konusu gelirler ile kurumlar vergisi matrahı toplamından oluşacaktır. Diğer taraftan, Bakanlar Kurulu Kararı ile asgari kurumlar vergisi oranı sıfır olarak tespit edilen istisna ve indirim konusu kazançlar, asgari kurumlar vergisi matrahına dahil edilmediğinden, bu kazançlar üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine göre tevkif suretiyle ödenen vergiler, vergi farkının hesaplanmasında hiçbir şekilde asgari kurumlar vergisinden mahsup edilmeycektir. 4.5. Geçmiş Yıl Zararlarının Asgari Kurumlar Vergisi Karşısındaki Durumu Kurumların, geçmiş yıl zararları; normal ticari faaliyetlerinden, bu Tebliğin (2.2.1.) numaralı bölümünde yer alan istisna ve indirimlerden veya her iki kaynaktan oluşabilir. Geçmiş yıl zararının oluşumuna göre, asgari kurumlar vergisinin hesabı aşağdaki şekilde olacaktır. 4.5.1. Geçmiş Yıl Zararlarının Ticari Faaliyet Sonucu Doğması Kurumun geçmiş yıl zararı sadece ticari faaliyet sonucunda oluşmuşsa, asgari kurumlar vergisinin hesabında, ticari bilanço kazancına varsa kanunen kabul edilmeyen giderler ilave edilir. Bulunan tutardan, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre yapılacak indirimler ile kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançlar ve ticari faaliyetten doğan geçmiş yıl zararları indirilir. Bulunan bu tutara Tebliğin (2.2.1) ve (2.2.2.) numaralı bölümlerinde yer alan istisna ve indirimlerden, Bakanlar Kurulu Kararı ile sıfır oranda asgari kurumlar vergisine tabi olanların dışında kalanlar ilave edilerek asgari kurumlar vergisi matrahına ulaşılır. 4.5.2. Geçmiş Yıl Zararlarının İndirim ve İstisnalardan Oluşması Halinde Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı Kurum geçmiş yıl zararı, sadece bu Tebliğin (2.2.1) numaralı bölümünde yer alan istisna ve indirimlerden oluşmuşsa, dönem kazancına, varsa Kanunen kabul edilmeyen giderler ilave olunur. Bu suretle bulunan tutardan bu Tebliğin (2.1) numaralı bölümünde belirtilen indirim ve istisnalar ile geçmiş yıl zararları indirilir. Bu indirimlerden sonra, Tebliğin (4.5.3) numaralı bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde gerekli ilaveler yapılarak asgari kurumlar vergisi hesaplanır. Ancak geçmiş yıl zararları içerisinde, 1991 ve daha önceki yıllara ait kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesi kapsamındaki indirilen gelirlerin bulunması halinde, bu tutarların tamamı kurum kazancından indirilecek, ancak asgari kurumlar vergisinin hesabında ilaveler arasında gösterilmeyecektir. Bu tutarlara isabet eden gelir vergisi tevkifatı ise hiçbir şekilde vergi farkının hesaplanmasında mahsup olarak dikkate alınmayacaktır. 4.5.3. Geçmiş Yıl Zararlarının Ticari Faaliyetten Doğan Zararla Birlikte İstisna ve İndirimlerden Kaynaklanması Halinde Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı Kurumun geçmiş yıl zararları, ticari faaliyetten doğan zarar ile bu Tebliğin (2.2.1) numaralı bölümünde belirtilen istisna ve indirimlerin uygulanması sonucu doğan zararlar toplamından oluşabilir. Bu durumda olan kurumlar geçmiş yıl zararlarını, ticari faaliyet sonucu doğan zararlar ve bu Tebliğin (2.2.1) numaralı bölümünde yer alan indirim ve istisnalardan kaynaklanan zararlar şeklinde ayrıma tabi tutacaklardır. Ayrıca söz konusu istisna ve indirimlerin de sıfır oranda ve normal oranda asgari kurumlar vergisine tabi olanlar şeklinde ayrıma tabi tutulması gerekmektedir. Asgari kurumlar vergisinin hesaplanmasında 5 yıllık zarar mahsup süresi dikkate alınarak indirilecek zararlar, sırasıyla; _ Ticari faaliyetten doğan zararlar, _ Bakanlar Kurulu Kararı ile sıfır oranda asgari kurumlar vergisine tabi tutulan istisna ve indirim konusu kazançlardan doğan zararlar, _ Dİğer unsurlardan doğan zararlar, şeklinde indirim konusu yapılacaktır. Kurumlar, ticari bilanço kârından aşağıdaki indirim ve ilaveleri yaparak asgari kurumlar vergisi matrahını hesaplayacaklardır. İndirimler 1. İştirak kazançları, 2. Tebliğin (2.2.1) numaralı bölümünde yer alanlardan sıfır oranda asgari kurumlar vergisine tabi olan istisna ve indirimler. 3. Normal oranda agsari kurumlar vergisine tabi istisna kazanç ve indirimlerden, bu Tebliğin (2.2.1) numaralı bölümünde yer alanlar, 4. Geçmiş yıl zararları, 5. Bu Tebliğin (2.2.2) numaralı bölümünde yer alan istisna ve indirimler. İlaveler 1. Normal oranda asgari kurumlar vergisine tabi istisna kazanç ve indirimlerden, bu Tebliğin (2.2.1) numaralı bölümünde yer alanlar. 2. Normal oranda asgari kurumlar vergisine tabi istisna kazanç ve indirimlerden, bu Tebliğin (2.2.2) numaralı bölümünde yer alanlar. ÖRNEK: 1 (D) Anonim Şirketi 1992 yılı ticari faaliyet sonucu ile ilgili olarak 1993 Nisan ayında 300 milyon lira zarar beyan etmiştir. Şirketin bu yıla ilişkin olarak indirim konusu yapabileceği 600 milyon lira Devlet tahvil faizi bulunmaktadır. Bu kurumun, asgari kurumlar vergisi ve vergi farkının hesabı aşağıdaki şekilde olacaktır. Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: Ticari bilanço kârı (zarar) ..................................................................(-) 300.000.000.-TL. İndirimler ......................................................................................- 600.000.000.-TL. _ Gelir Vergisi Kanununun mük. 39. maddesine göre indirilen Devlet tahvil faizi ..............................................................................600.000.000.-TL. kalan (devreden zarar) ......................................................................(-) 900.000.000.-TL. İlaveler .........................................................................................+ 600.000.000 TL. _ Devlet tahvil faizi .........................................................................600.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi matrahı .........................................................(-) 300.000.000.-TL. Yukarıda hesaplandığı gibi, bu kurumun Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre indirim konusu yapacağı Devlet tahvil faizi bulunmasına rağmen, dönem sonucunun zararlı olması nedeniyle 1992 yılına ait asgari kurumlar vergisi matrahı çıkmamaktadır. Kurumun zararlı olması nedeniyle kurumlar vergisi matrahının hesabında fiilen indiremediği ve müteakip yıla devrettiği zarar tutarı içerisinde yer alan 600 milyon liralık Devlet tahvili faizi ile buna isabet eden 60 milyon liralık gelir vergisi tevkifatı tutarı, 1992 yılı kazancı ile ilgili olarak beyan edilip ödenmiş olmasına rağmen müteakip yıllarda asgari kurumlar vergisi ve vergi farkının hesabında dikkate alınacaktır. Kurumun 1993 Yılındaki Durumu Zararlı olması nedeniyle 1992 yılında 600 milyon lira Devlet tahvil faizini cari yıl zararı olarak müeakip yıla devreden kurumun, 1993 yılı faaliyet sonucu aşağıdaki gibidir. Kurumun, 1993 yılı kurum kazancı 650 milyon liradır. 200 milyon lira Devlet tahvili faizi bulunmaktadır. Kurum bu faiz geliri üzerinden, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (A) fıkrasının 15 numaralı bendine göre (200.000.000 X %10=) 20.000.000 lira gelir vergisi tevkifatı hesaplanmıştır. Bu durumda, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, anılan Kurumun, asgari kurumlar vergisi ve asgari vergi farkı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: Bu kurumun 1992 yılından gelen ticari faaliyetten 300 milyon lira, Devlet tahvil faizi indiriminden 600 milyon lira olmak üzere toplam 900 milyon liralık geçmiş yıl zararı bulunmaktadır. Kurum, 1993 yılına ait 650 milyon lira ticari bilanço kârından, öncelikle cari yıla ait 200 milyon liralık Devlet tahvil faizini indirim konusu yapacaktır. Daha sonra 1992 yılından devreden 900 milyon liralık geçmiş yıl zararının 450 milyon liralık kısmını indirim konusu yapabilecektir. Böylece bu kurumun kurumlar vergisi matrahı çıkmamaktadır. Bu durumda kurum, cari yılda kurumlar vergisi matrahının hesaplanması sırasında mahsup edemediği 450 milyon liralık geçmiş yıl zararına aşağıda belirtilen ilaveleri yapmak suretiyle asgari kurumlar vergisi matrahına ulaşacaktır. Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) ..................................................650.000.000.-TL. İndirimler: _ Gelir Vergisi Kanununun mük. 39. maddesine göre indirilen Devlet tahvil faizi ............................................................................- 200.000.000.-TL. Kalan ............................................................................................450.000.000.-TL. Geçmiş yıl zararı ............................................................................- 900.000.000.-TL. _ Ticari Zarar ................................................................................ 300.000.000.-TL. _ Devlet tahvil faizi ........................................................................+ 600.000.000.-TL. 900.000.000.-TL. Kalan (Mahsup edilemeyen geçmiş yıl zararı) ...................................(-) 450.000.000.-TL. İlaveler ........................................................................................+ 800.000.000.-TL. _ Cari yılda indirilen Devlet tahvil faizi ............................................................................ 200.000.000.-TL. _ Geçmiş yıl zararları içinde yer alan Devlet tahvil faizi .....................................................................(+) 600.000.000.-TL. 800.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi matrahı .......................................................(-) 350.000.000.-TL. Hesaplanan asgari kurumlar vergisi .................................................80.500.000.-TL. (350.000.000 X % 46 X 50) Yukarıda hesaplandığı gibi, ticari faaliyetten doğan 300 milyon liralık geçmiş yıl zararı ile Devlet tahvil faizi indiriminden doğan 150 milyon liralık zarar mahsup edilmiştir. Bu durumda, müteakip yıla devreden 450 milyon liralık zararın tamamı Devlet tahvil faizinden kaynaklanmaktadır. Asgari kurumlar vergisi ......................................................................80.500.000.-TL. Kurumlar vergisi ve gelir vergisi tevkifatı ...............................................- 35.000.000.-TL. _ Kurumlar Vergisi _ Cari yılda indirilen Devlet tahvil faizine isabet eden gelir vergisi tevkifatı .....................................................................200.000.000.-TL. (200.000.000 X %10) _ 1992 yılında zarara dönüşen Devlet tahvil faizinin 1993 yılında indiriebilen kısmına isabet eden gelir vergisi tevkifatı .................................................+ 15.000.000.-TL. (150.000.000 X %10=) 35.000.000.-TL. Vergi farkı ......................................................................................45.500.000.-TL. ÖRNEK: 2 (E) Anonim şirketinin 1992 yılına ilişkin olup 1993 Nisan ayında beyan ettiği kurum kazancı 500 milyon liradır. Bu kazanç içinde başka bir kurumdan aldığı 125 milyon lira kâr payı, indirim konusu yapabileceği 75 milyon lira Devlet tahvil faizi ile 150 milyon lira yurt dışı inşaat kazancı bulunmaktadır. Öte yandan kurumun 1991 yılından devreden zararı 450 milyon lira olup, bu zararın, 100 milyon lirası ticari faaliyetten, 200 milyon lirası yurt dışı inşaat kazancına ilişkin istisnanın uygulanmasından ve 150 milyon lirası da Devlet tahvil faizi indiriminden kaynaklanmaktadır. Bu durumda, anılan kurulan asgari kurumlar vergisi ve vergi farkı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı Kurum, 1992 yılı ticari bilanço karından öncelikle Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39. maddesi gereğince cari yıla ait 125 milyon lira iştirak kazancı ile 75 milyon lira Devlet tahvil faizini indirecektir. Daha sonra kurumlar vergisinden müstesna tutulan 150 milyon liralık yurt dışı inşaat kazancını düşecektir. Bu indirimler sonucu kalan tutar 150 milyon lira olduğundan, 1991 yılından devreden 450 milyon lira zararın 150 milyon lirasını mahsup edebilecektir. Böylece kurumlar vergisi matrahı çıkmamaktadır. Bu durumda kurum, cari yılda kurumlar vergisi matrahının hesaplanması sırasında mahsup edemediği 300 milyon liralık geçmiş yıl zararına aşağıda belirtilen ilaveleri yapmak suretiyle asgari kurumlar vergisi matrahına ulaşacaktır. Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) ..................................................500.000.000.-TL. İndirimler: _ Gelir Vergisi Kanununun mük. 39. mad. göre indirilen indirilen kazanç tutarı .....................................................................- 200.000.000.-TL. _ İştirak kazancı ........................................................................... 125.000.000.-TL. _ Devlet tahvil faizi ........................................................................+ 75.000.000.-TL. 200.000.000.-TL. Kalan tutar ....................................................................................300.000.000.-TL. Yurt dışı inşaat kazancı istisnası .....................................................- 150.000.000.-TL. Kalan ............................................................................................150.000.000.-TL. Geçmiş yıl zararı ............................................................................- 450.000.000.-TL. Kalan (Geçmiş yıl zararının mahsup edilemeyen tutarı) ......................(-) 300.000.000.-TL. İlaveler ........................................................................................- 75.000.000.-TL. _ Cari yılda indirilen Devlet tahvil faizi .................................................................................75.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi matrahı ........................................................(-) 225.000.000.-TL. Yukarıda görüldüğü üzere, 1991 yılından devreden zarar içinde yer alan Devlet tahvil faizi, asgari kurumlar vergisine tabi tutulmadığından, ilaveler arasında yer almamıştır. Ayrıca, yapılan hesaplamada asgari kurumlar vergisi matrahı çıkmadığından, asgari kurumlar vergisi hesaplanmamıştır. Kurumun 1993 Yılındaki Durumu: 1991 yılından 300 milyon lira zarar devreden kurumun, 1993 yılı kurum kazancı 600 milyon liradır. Bu kazanç içinde 150 milyon liralık yurt dışı inşaat kazancı bulunmaktadır. Bu durumda, anılan kurumun asgari kurumlar vergisi ve vergi farkı aşağıdaki gibi hesaplanacaktır. Bu kurumun, asgari kurumlar vergisi matrahını hesaplamak için öncelikle geçmiş yıl zararlarının hangi kaynaklardan oluştuğunun ayırımının yapılması gerekmektedir. Örnekteki (E) kurumunun asgari kurumlar vergisi matrahının hesaplanması açısından 1991 yılından devren gelen 300 milyon liralık zararı, yukarıda hesaplandığı gibi aşağıdaki kaynaklardan oluşmaktadır. _ 1991 yılı yurt dışı inşaat kazançları istisnasından ...................150.000.000.-TL. _ 1991 yılından gelen Devlet tahvil faizi ....................................+ 150.000.000.-TL. _ 1991 yılından devreden zarar toplamı.....................................300.000.000.-TL. Bu verilerden hareketle, kurumun asgari kurumlar vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) .....................................................600.000.000.-TL. İndirimler .......................................................................................- 150.000.000.-TL. _ Cari yıla ait yurt dışı inşaat kazancı.............................................................................150.000.000.-TL. Kalan tutar .......................................................................................450.000.000.-TL. Geçmiş yıl zararı (1991 yılından) ........................................................- 300.000.000.-TL. Kurumlar vergisi matrahı....................................................................+ 150.000.000.-TL. İlaveler .......................................................................................... Asgari kurumlar vergisi matrahı..........................................................150.000.000.-TL. Kurumun 1991 yılından devreden zararı içinde yer alan Devlet tahvil faizi, yukarıda görüldüğü üzere asgari kurumlar vergisinin hesabında indirimler arasında yer almasına rağmen, ilave olarak dikkate alınmamıştır. Vergi Farkının Hesabı Asgari kurumlar vergisi .....................................................................34.500.000.-TL. (150.000.000 X %46 X %50=) Kurumlar vergisi ve gelir vergisi tevkifatı...............................................- 69.000.000.-TL. _ Kurumlar vergisi...........................................................................+ 69.000.000.-TL. _ Gelir vergisi tevkifatı..................................................................... 69.000.000.-TL. Vergi farkı .......................................................................................Yok ÖRNEK: 3 (F) Limited şirketinin 1992 yılına ilişkin olup 1993 yılı Nisan ayında beyan ettiği kurum kazancı 800 milyon liradır. Bu kazanç içinde 200 milyon lira Devlet tahvil faizi bulunmaktadır. Ayrıca, adı geçen kurum % 30 yatırım indirimi uygulanan bu yörede 2.500 milyon liralık teşvik belgeli yatırım yapmıştır. Bu verilere göre kurumlar vergisi çıkmayan bu kurumun, istisna ve indirimler nedeniyle Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (A) fıkrasının 8 ve 15 numaralı bentlerine göre hesapladığı gelir vergisi tevkifatı tutarı (800.000.000 X % 10=) 80.000.000 liradır. Bu durumda, anılan kurumun asgari kurumlar vergisi ve vergi farkı hesabı aşağıdaki gibi olacaktır. Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) ............................................................800.000.000.-TL. İndirimler: Gelir Vergisi Kanununun mük. 39. maddesine göre indirilen Devlet tahvil faizi ...............................................................................................................- 200.000.000.-TL. Kalan ......................................................................................................600.000.000.-TL. Yatırım indirimi istisnası ............................................................................- 600.000.000.-TL. Kurumlar vergisi matrahı ...........................................................................Yok İlaveler ....................................................................................................+ 200.000.000.-TL. _ Gelir Vergisi Kanunun Mük. 39 uncu maddesine göre indirilen Devlet tahvil faizi .....................................................................................200.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi matrahı ................................................................200.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi ............................................................................(200.000.000 x % 46 X % 50)46.000.000.-TL. Vergi Farkının Hesabı: Asgari kurumlar vergisi ...........................................................................46.000.000.-TL. Kurumlar vergisi ve gelir vergisi tevkifatı ...........................................- 200.000.000.-TL. _ Kurumlar vergisi ................................................................................. _ Gelir vergisi tevkifatı ............................................................................+ 20.000.000.-TL. (200.000.000 X %10=) 20.000.000.-TL Vergi farkı ..............................................................................................26.000.000.-TL. Yukarıda yapılan hesaplamadan da anlaşılacağı üzere Bakanlar Kurulu Kararı ile yatırım indirimi için, asgari kurumlar vergisi oranı sıfır olarak tespit edildiğinden, bu kurumun asgari kurumlar vergisi matrahının hesabında yatırım indirimi ve asgari vergi farkının hesabında da buna isabet eden gelir vergisi tevkifatı dikkate alınmamıştır. ÖRNEK: 4 (G) Anonim şirketinin 1993 yılına ilişkin olarak beyan ettiği kurum kazancı 150 milyon liradır. Bu kazanç içinde 20 milyon lira iştirak kazancı, 120 milyon lira Devlet tahvili alım satım kazancı ile 30 milyon lira Devlet tahvil faizi bulunmaktadır. Kurumun, 1992 yılından devreden geçmiş yıl zararı 230 milyon lira olup, bu zararın 50 milyon lirası normal ticari faaliyetten, 125 milyon lirası yurt dışı müteahhitlik kazancı istisnası uygulanmasından, 55 milyon lirası ise Devlet tahvil faizinden kaynaklanmaktadır. Bu durumda, anılan kurumun asgari kurumlar vergisi ve vergi farkı hesabı aşağıdaki gibi olacaktır. 1993 Yılı Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) ............................................................150.000.000.-TL. İndirimler: _ Gelir Vergisi Kanununun Mük. 39 uncu maddesine göre indirilen; ...........................................................................................- 50.000.000.-TL. _ İştirak kazancı ..................................................................................... 20.000.000.-TL. _ Devlet tahvil faizi ..................................................................................- 30.000.000.-TL. 50.000.000.-TL. Kalan ......................................................................................................100.000.000.-TL. Devlet tahvili alım satım kazancına ilişkin istisna tutarı ................................- 120.000.000.-TL. Kalan (Cari yıl zararı) ...............................................................................(-) 20.000.000.-TL. Geçmiş yıl zararı .....................................................................................- 230.000.000.-TL. _ Ticari faaliyet zararı .............................................................................50.000.000.-TL. _ Yurt dışı müteahhitlik kazancı istisnası .....................................................................................125.000.000.-TL. _ Devlet tahvil faizi..................................................................................+ 55.000.000.-TL. 230.000.000.-TL. Kalan (devreden zarar) .............................................................................(-) 250.000.000.-TL. İlaveler: ..................................................................................................+ 205.000.000.-TL. _ Gelir Vergisi Kanununun Mük. 30 uncu maddesine göre indirilen cari yıla ait Devlet tahvil faizi .....................................................................................+ 30.000.000.-TL. _ Devlet tahvil alım satım kazancı .................................................................................................120.000.000.-TL. _ Geçmiş yıl zararları içinde yer alan Devlet tahvil faizi ........................................................................+ 55.000.000.-TL. 205.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi matrahı ................................................................(-) 45.000.000.-TL. Kurumun, asgari kurumlar vergisi matrahı çıkmadığından, asgari kurumlar vergisi de söz konusu olmayacaktır. Kurumun, 1993 yılından devreden 250 milyon liralık geçmiş yıl zararı aşağıdaki kaynaklardan oluşmaktadır. _ 1992 yılı ticari faaliyet zararı ................................................50.000.000.-TL. _ 1992 yılı yurt dışı müteahhitlik kazanç istisnasından ..............125.000.000.-TL. _ 1992 yılı Devlet tahvil faizinden .............................................55.000.000.-TL. _ 1992 yılı Devlet tahvil alım satım kazancından .......................+ 20.000.000.-TL. _ 1992 yılı ve 1993 yıllarından devreden zarar toplamı ...............250.000.000.-TL. Kurumun 1994 Yılındaki Durumu Kurumun, 1994 yılında kurumlar vergisi beyannamesinde beyan ettiği ticari kazancı 500 milyon liradır. Bu kazanç içinde 50 milyon lira iştirak kazancı, 125 milyon lira Devlet tahvil faizi ile 175 milyon lira yurt dışı müteahhitlik kazancı bulunmaktadır. Bu durumda, anılan kurumun asgari kurumlar vergisi ve vergi farkı aşağıdaki gibi olacaktır. 1994 Yılı Asgari Kurumlar Vergisinin Hesabı: Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) ............................................................500.000.000.-TL. İndirimler: _ Gelir Vergisi Kanununun Mük. 39 uncu maddesine göre indirilen kazanç tutarı ...........................................................................................-175.000.000.-TL. _ İştirak kazancı ..................................................................................... 50.000.000.-TL. _ Devlet tahvil faizi ..................................................................................- 125.000.000.-TL. 175.000.000.-TL. Kalan ......................................................................................................325.000.000.-TL. Cari yıla ait Yurt dışı müteahhitlik kazancı ..................................................- 175.000.000.-TL. Kalan ......................................................................................................150.000.000.-TL. Geçmiş yıl zararı ......................................................................................- 250.000.000.-TL. _ Ticari faaliyet zararı ............................................................................. 50.000.000.-TL. _ Yurt dışı inşaat kazancı istisnası ................................................................................................. 125.000.000.-TL. _ Devlet tahvil faizi ................................................................................. 55.000.000.-TL. _ Devlet tahvil alım satım kazancı ..................................................................................................+ 20.000.000.-TL. 250.000.000.-TL. Kalan (devreden zarar) .............................................................................(-) 100.000.000.-TL. İlaveler: ................................................................................................+ 200.000.000.-TL. _ Gelir Vergisi Kanununun Mük. 30 uncu maddesine göre indirilen cari yıl Devlet tahvil faizi .....................................................................................+ 125.000.000.-TL. _ Geçmiş yıl zararları içinde yer alan Devlet tahvil faizi ........................................................................ 55.000.000.-TL. _ Geçmiş yıl zararları içinde yer alan Devlet tahvili alım + 20.000.000.-TL. satım kazancı ........................................................................................ 200.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi matrahı ...............................................................(+) 100.000.000.-TL. Hesaplanan asgari kurumlar vergisi ..........................................................23.000.000.-TL. (100.000.000 X %46 X %50) Hesaplanan asgari kurumlar vergisi matrahı, cari yılda indirim konusu yapılan 125 milyon liralık Devlet tahvil faizinin 100 milyon liralık kısmına tekabül etmektedir. 1994 Yılı Vergi Farkının Hesabı: Asgari kurumlar vergisi ............................................................................23.000.000.-TL. Kurumlar vergisi ve gelir vergisi tevkifatı .....................................................- 10.000.000.-TL. _ Kurumlar vergisi ................................................................................. - _ Gelir vergisi tevkifatı ............................................................................+ 10.000.000.-TL. (100.000.000 X %10=) 10.000.000.-TL Vergi farkı ..............................................................................................13.000.000.-TL. Kurumun devreden 100 milyon liralık geçmiş yıl zararı aşağıdaki kaynaklardan oluşmaktadır. _ 1992 yılı yurt dışı müteahhitlik kazanç istisnasından .................25.000.000.-TL. _ 1992 yılı Devlet tahvil faizi indiriminden ....................................55.000.000.-TL. _ 1993 yılı Devlet tahvil faizi indiriminden ....................................+ 20.000.000.-TL. _ 1992 yılı ve 1993 yıllarından devreden zarar toplamı ..................100.000.000.-TL. Kurumun 1995 Yılındaki Durumu: Kurumun, 1995 yılına ilişkin olarak beyan ettiği kurum kazancı 700 milyon liradır. Bu kazanç içinde 100 milyon lira Devlet tahvil faizi ile 200 milyon lira yurt dışı müteahhitlik kazancı bulunmaktadır. Buna göre kurumun, 1995 yılına ilişkin olarak asgari kurumlar vergisi ve vergi farkı aşağıdaki şekilde hesaplancaktır. 1995 Yılı Asgari Kurumlar Vergisi Hesabı: Kurum kazancı (Ticari bilanço kârı) ............................................................700.000.000.-TL. İndirimler: _ Gelir Vergisi Kanununun Mük. 39 uncu mad. göre indirilen cari yılına ait Devlet tahvil faizi .......................................................-100.000.000.-TL. Kalan ......................................................................................................600.000.000.-TL. Yurt dışı müteahhitlik kazancı istisnası ......................................................- 200.000.000.-TL. Kalan ......................................................................................................400.000.000.-TL. Geçmiş yıl zararları ..................................................................................- 100.000.000.-TL. _ Yurt dışı inşaat kazancı istisnası ..................................................................................................- 25.000.000.-TL. _ Devlet tahvil faiz indirimi ....................................................................... 55.000.000.-TL. _ Devlet tahvil alım satım kazancı istisnası .....................................................................................+ 20.000.000.-TL. 100.000.000.-TL. Kurumlar vergisi matrahı ...........................................................................300.000.000.-TL. İlaveler: ...................................................................................................+ 175.000.000.-TL. Gelir Vergisi Kanununun mük. 39 uncu maddesine göre indirilen cari yıla ait Devlet tahvil faizi .................................100.000.000.-TL. Geçmiş yıl zararları içinde yer alan asgari kurumlar vergisine tabi istisna ve indirimler; _ Devlet tahvil faizi .................................................................................. - 50.000.000.-TL. _ Devlet tahvil alım satım kazancı ............................................................+ 20.000.000.-TL. 175.000.000.-TL. Asgari kurumlar vergisi matrahı .................................................................(+) 475.000.000.-TL. Hesaplanan asgari kurumlar vergisi ...........................................................109.250.000.-TL. (475.000.000 X %46 X %50) 1995 Yılı Vergi Farkının Hesabı: Asgari kurumlar vergisi ............................................................................- 109.250.000.-TL. Kurumlar vergisi ve gelir vergisi tevkifatı .....................................................- 155.200.000.-TL. _ Kurumlar vergisi ................................................................................. 138.000.000.-TL. (300.000.000 X %46=) _ Gelir vergisi tevkifatı ............................................................................+ 175.000.000.-TL. (175.000.000 X %10=) 155.000.000.-TL Vergi farkı ..............................................................................................Yok Yukarıdaki örneklerde yer verilmemiş olmasına rağmen aynı yıl içideki kurum gelirleri arasında Hazine bonosu ve Devlet tahvili faizi birlikte bulunabilir. Bu durumda, asgari kurumlar vergisinin hesabında öncelikle hazine bonosu faizleri dikkate alınacaktır. Kurumun gelirleri arasında, söz konusu menkul kıymetlerin alım satım kazancının birlikte bulunması halinde de yine aynı sıraya uyulacaktır. 5. VERGİ FARKININ BEYANI VE ÖDENMESİ: Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde hesaplanan vergi farkı, kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili sütununa aktarılacaktır. Sonuçta, kurumlar vergisi beyannamesinde beyan edilen vergi matrahı üzerinden hesaplanan "kurumlar vergisi" ile "vergi farkı" toplamından, gerekli vergi mahsuplarının yapılmasından sonra kurumun ödeyeceği veya kendisine iadesi gereken kurumlar vergisi bulunacaktır. Kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan edilen vergi farkı, kurumlar Vergisi taksit süreleri içinde ödenecektir. 6. DİĞER HUSUSLAR 6.1. Asgari Kurumlar Vergisine Tabi Kurumlarda Geçici Vergi Asgari kurumlar vergisi uygulaması dolayısıyla ödenecek vergi farkı üzerinden geçici vergi hesaplanmayacaktır. 6.2 Halka Açık Şirketlerde Asgari Kurumlar Vergisi Halka açık şirketlerde, kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre indirim konusu yapılacak gelirler (iştirak kazancı hariç) toplamına ve kurumlar vergisi matrahına, bu şirketlerde halka açılma derecesine göre uygulanan düşük oranlı kurumlar vergisi oranının uygulanması suretiyle hesaplanan verginin % 50'si, asgari kurumlar vergisi olacaktır. Öte yandan yukarıdaki bölümlerde açıklanan diğer hususlar, bu şirketler için de aynen geçerlidir. 6.3. Fon Uygulaması Kurumların, asgari kurumlar vergisi uygulaması nedeniyle "vergi farkı" ödemelerinin gerekmesi halinde, kurumlar vergisi beyannamesinde beyan edilen vergi matrahı üzerinden hesaplanan "Kurumlar Vergisi" ile "vergi farkı" toplamı üzerinden 3824 sayılı Kanuna göre % 7 oranında fon payı hesaplayıp ödemeleri gerekmektedir. 6.4. Dernek ve Vakıfların İktisadi İşletmelerinde Asgari Kurumlar Vergisi Bilindiği üzere dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefi bulunmaktadır. Bu işletmelerin kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançları ile Gelir Vergisi Kanunun mükerrer 39 uncu maddesine göre indirim konusu gelirlerinin (iştirak kazançları hariç) bulunması halinde, asgari kurumlar vergisine tabi olacakları tabiidir. Ancak, 22.12.1992 tarihli ve 92/3895 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların eğitim, sağlık, kültür ve bilimsel araştırma geliştirme amacıyla kurdukları iktisadi işletmelerin kazançları için asgari kurumlar vergisi oranı sıfır olarak belirlendiğinden, bu kazançlar asgari kurumlar vergisinin hesabında ticari bilanço kârından indirilecek, ancak ilaveler arasında yer almayacaktır. Böylece bu kazançlar, asgari kurumlar vergisine tabi tutulmamış olacaktır. 6.5. Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşleri Yıllara sari inşaat ve onarma işi ile iştigal eden kurumların, kurumlar vergisinden müstesna kazançları ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 39 uncu maddesine göre indirim konusu gelirlerinin bulunması halinde, bu Tebliğde yapılan açıklamalar çerçevesinde asgari kurumlar vergisi ödemeleri gerekmektedir. 6.6. Tasfiye, Birleşme ve Devir Halinde Asgari Kurumlar Vergisi Kurumların tasfiye, birleşme veya devir nedeniyle verecekleri kurumlar vergisi beyannamesi üzerine, bu Tebliğde yapılan açıklamalar çerçevesinde asgari kurumlar vergisi uygulanacaktır. 6.7. Özel Hesap Dönemi Tayin Edilen Kurumlarda Asgari Kurumlar Vergisi Uygulaması Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre özel hesap dönemi tayin edilenlerin ticari ve zirai kazançları hesap dönemlerinin kapandığı takvim yılının kazancı sayılmaktadır. Özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar da bu Tebliğde yapılan açıklamalar çerçevesinde asgari kurumlar vergisi mükellefiyetlerini yerine getireceklerdir. Ancak, 22.12.1992 tarihli ve 92/3895 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile özel hesap dönemi tayin edilen kurumların 1992 takvim yılına ilişkin olup 31.12.1992 tarihine kadar beyanı gereken kazançlarına uygulanacak asgari kurumlar vergisi oranı sıfır olarak belirlenmiş bulunmaktadır. bu durumda, anılan Bakanlar Kurulu Kararı gereğince kurumların 1992 takvim yılına ilişkin olup 31.12.1992 tarihine kadar beyanı gereken kazançları hakkında "asgari kurumlar vergisi" uygulanmayacaktır. 6.8. İkmalen ve Re'sen Yapılan Tarhiyatlarda Asgari Kurumlar Vergisi Kurumların 1992 ve müeakip yılları ile ilgili olarak yapılan incelemeler sonucu matrah farkı bulunması halinde, bulunan matrah farkı üzerinden yapılacak tarhiyat sırasında asgari kurumlar vergisinin de dikkate alınacağı tabiidir. 6.9. Hesaplanan Asgari Vergi Farkının Kurumlar Vergisi Beyannamesine İntikali Kurumlar, asgari kurumlar vergisinin hesaplanmasına ilişkin bilgileri içeren bir tabloyu beyannamelerine ekleyeceklerdir. Ayrıca, bu Tebliğde belirtilen açıklamalar çerçevesinde hesapladıkları asgari vergi farkını, kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili sütununda gösterceklerdir. Tebliğ Olunur.